W latach 70. i 80. XX wieku istniał w Polsce szereg organizacji opozycyjnych, które nie przybrały charakteru ruchu społecznego, jak „Solidarność”, ale wniosły istotny wkład w obalenie komunizmu. Niektóre, tzw. opozycja przedsierpniowa, działały przed powstaniem „Solidarności”, a ich działacze nierzadko zasilali później szeregi związku. Inne funkcjonowały równolegle do „Solidarności” czy też jej podziemnych struktur. Ich działacze byli prześladowani przez bezpiekę – inwigilowani, bici i więzieni. Czasem nawet mordowani.
W 2021 r., w cyklu Oddziału IPN w Krakowie oraz „Gazety Krakowskiej” – „Małopolscy Bohaterowie Solidarności” prezentowaliśmy działaczy NSZZ „Solidarność”. W roku 2025 przypomnieliśmy 12 małopolskich opozycjonistów, współtworzących inne organizacje.
- Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski i Chrześcijańska Wspólnota Ludzi Pracy
- Jan Rojek i Ruch „Wolność i Pokój”
- Emilia Dadał-Afenda – „Dama” z KPN
- Anna Szwed-Śniadowska – od SKS do „S”
- Jerzy Hlebowicz i rolnicza opozycja
- Paweł Witkowski – w służbie opozycji i wolnego słowa
- Stanisław Tor i krakowska opozycja niepodległościowa
- Ks. Adolf Chojnacki i Ogólnopolski Komitet Oporu Rolników
- Helena Wesołowska – andrychowska „rozrabiara”
- Andrzej Izdebski – od KOR do KPN
- Marek Dyka i nowohucka FMW
- Romana Kahl-Stachniewicz – od ROPCiO do KPN