• Facebook
  • X
  • Instagram
  • Szukaj

W Jachówce uczczono 70. rocznicę śmierci Jana Sałapatka „Orła”, Żołnierza Wyklętego

26 stycznia 2025 r. w Jachówce (gm. Budzów, pow. suski) odbyły się uroczystości pamięci żołnierza partyzantki niepodległościowej Jana Sałapatka ps. „Orzeł”, w 70. rocznicę jego śmierci.

26.01.2025

Wspominano także 109. rocznicę urodzin pochodzącego z tych stron Stefana Jopka, żołnierza Września '39, zaginionego na froncie. Oddział IPN w Krakowie reprezentował dyrektor dr hab. Filip Musiał. Uroczystości zorganizowało Stowarzyszenie Niezłomni Zorza.

Jan Sałapatek „Orzeł” (1923-1955)

Urodził się 2 maja 1923 r. w Jachówce. Przed wybuchem II wojny światowej pracował na rodzinnej gospodarce i pomagał ojcu przy pracy w kuźni. Od 1943 r. działał w konspiracji niepodległościowej. Był żołnierzem oddziału Armii Krajowej „Huta-Podgórze” oraz członkiem struktur konspiracyjnych ruchu ludowego w rodzinnej Jachówce.

Po wkroczeniu Armii Czerwonej uczestniczył w podejmowanych przez ludowców próbach faktycznego przejmowania struktur porządkowych w powiecie wadowickim. Przez trzy miesiące służył w milicji w Jachówce, zachowując nieoficjalne kontakty ze środowiskami niepodległościowymi.

Dopiero 15 października 1945 r. wraz z innymi ludowcami ujawnił się jako kapral BCh. Wiosną 1946 r. został żołnierzem konspiracyjnej struktury o nazwie „Grupa Operacyjna AK »Błyskawica«”, dowodzonej przez ppor. Józefa Dudę „Dara” oraz ppor. Mieczysława Sobolewskiego „Pruta”. Organizował zaopatrzenie, pełnił funkcję przewodnika oraz łącznika. Uczestniczył w akcjach zbrojnych.

Po przekształceniach organizacyjnych znalazł się w oddziale sierż. Stanisława Papierza „Sępa” pod nazwą „Grupa Operacyjna AK »Wolność«”. Był prawą ręką dowódcy i szefem obozu, a po śmierci „Sępa” objął komendę oddziału. Zmienił wówczas jej kryptonim na „Zemsta”. Na początku 1947 r. zdecydował się na ujawnienie, ale wkrótce powrócił do konspiracji, tworząc oddział o nazwie „Grupa Operacyjna AK »Zorza«”. Trwał w konspiracji aż do 1955 r.

Działając na terenie powiatów wadowickiego i myślenickiego przeprowadził około stu akcji wymierzonych w funkcjonariuszy i współpracowników komunistycznej władzy. Zginął w styczniu 1955 r. śmiertelnie ranny w zasadzce zorganizowanej przez UB. Jego szczątki zostały potajemnie pochowane w dołach śmierci na cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Odnaleziono je podczas prac poszukiwawczych IPN w 2021 r. 5 maja 2023 r. w Jachówce odbyły się uroczystości pogrzebowe.

do góry