Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie

Propaganda sukcesu była jednym z najbardziej charakterystycznych elementów życia publicznego w Polsce pod rządami komunistów. Rządzący  konsekwentnie kształtowali obraz rzeczywistości, ukazując państwo jako dynamicznie rozwijające się zdolne do prześcignięcia Zachodu. Hasła o nieustannym postępie, spektakularnych inwestycjach, triumfach w przemyśle, rolnictwie, kulturze czy sporcie miały nie tylko legitymizować władzę, ale formować nowego człowieka - lojalnego obywatela, zaangażowanego w kolejne etapy budowy komunistycznej utopii, dumnego z osiągnięć „socjalistycznej ojczyzny”. Kładziono nacisk przede wszystkim na rzekomą cywilizacyjną i kulturową wyższość nad zachodnimi demokracjami i wolnorynkową gospodarką oraz rychłe osiągnięcie powszechnego dobrobytu.

Propaganda sukcesu była obecna we wszystkich mediach, rytuałach świątecznych, codziennej pracy wyspecjalizowanych struktur propagandowych PZPR, szkoleniach ideologicznych, przestrzeni publicznej, masówkach etc.

Proponowane obszary tematyczne:

• geneza i rozwój propagandy sukcesu: kwestie teoretyczne, ideologiczne podstawy, ewolucja strategii propagandowych, wzorce sowieckie,
• instytucje władzy (partii i państwa) odpowiedzialne za propagandę,
• propaganda sukcesu w mediach (prasa, radio, telewizja): mechanizmy i język, cenzura i autocenzura jako narzędzia kontroli narracji, studium przypadków: „Trybuna Ludu”, „Dziennik Telewizyjny”, Polskie Radio, media lokalne 
• architektura, infrastruktura i wielkie inwestycje jako symbole sukcesu: np. budowa Nowej Huty, Huty Katowice, FSO, Trasy Łazienkowskiej, festiwale, wystawy i konkursy, portret „nowego człowieka” w kulturze masowej,
• codzienność a propaganda – rozdźwięk między oficjalnym obrazem a rzeczywistością: reakcje społeczne, strategie demaskowania propagandy,
• propaganda sukcesu wobec kryzysów i porażek: strategie unikania niewygodnych tematów, kontrpropaganda i redefinicja porażki jako sukcesu, 
• porównania i konteksty międzynarodowe: Polska i inne kraje „bloku wschodniego” – elementy specyficzne i wspólne, inspiracje sowieckie, adaptacje chińskie, podbój kosmosu jako narzędzie rywalizacji ideologicznej z Zachodem,
• propaganda w sporcie,
• propaganda sukcesu w edukacji i wychowaniu młodego pokolenia: treści podręczników, indoktrynacja dzieci i młodzieży, akademie ku czci,
• dziedzictwo propagandy sukcesu po 1989 r.: ironia i nostalgizacja PRL w popkulturze, echa PRL we współczesnej debacie.

Organizatorzy zastrzegają sobie prawo wyboru tematów, spośród zgłoszonych propozycji.

Konferencja organizowana przez oddziały IPN w Krakowie i Katowicach w ramach CPB „Ruch komunistyczny i aparat władzy 1917–1990” oraz przez Wydział Historii i Dziedzictwa Kulturowego UPJPII.

Wypełnione zgłoszenia udziału w konferencji (formularz do pobrania poniżej) będą przyjmowane do 7 września 2025 r.

Zgłoszenia wraz z podaniem tytułu wystąpienia i abstraktem prosimy przesyłać na adresy e-mail sekretarzy konferencji:

• Agnieszka Polanek-Gucik, e-mail: agnieszka.polanek-gucik@ipn.gov.pl 
• dr Rafał Opulski, e-mail: rafal.opulski@ipn.gov.pl
• dr Bogusław Tracz, e-mail: boguslaw.tracz@ipn.gov.pl

Wygłoszone referaty zostaną opublikowane w recenzowanym tomie studiów lub wysokopunktowanym czasopiśmie naukowym, w związku z czym referenci są zobowiązani do dostarczenia artykułów naukowych dostoswanych do instrukcji wydawniczej IPN do 28 lutego 2026 r.

Udział w konferencji jest nieodpłatny. Organizatorzy zapewniają nocleg dla prelegentów. Pracownicy IPN rozliczają udział w konferencji w ramach delegacji służbowych.