Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie

10 września 2024 r. uczciliśmy pamięć 13 mieszkańców Krakowa, zamordowanych przez Niemców 85 lat temu. Wydarzenie odbyło się przy pomniku wzniesionym w 1984 r. w miejscu niemieckiej zbrodni.

Uroczystość rozpoczęło odśpiewanie hymnu państwowego. Następnie głos zabrał dr Maciej Korkuć, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN. Po wspólnej modlitwie, którą poprowadził ks. por. Jarosław Chlebda, kapelan 111 Batalionu Lekkiej Piechoty Wojsk Obrony Terytorialnej, zebrani złożyli kwiaty i znicze pod pomnikiem.

Oddział IPN w Krakowie reprezentowała Cecylia Radoń, zastępca dyrektora, która po zakończonym wydarzeniu złożyła znicze na grobach ofiar pochowanych na cmentarzu Podgórskim.

Uroczystość zorganizowali Oddział IPN w Krakowie oraz Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość” Obszar Południowy.

85 lat temu, 10 września 1939 r., cztery dni po wkroczeniu Wehrmachtu do Krakowa, przy murze ówczesnego nowego cmentarza żydowskiego w Podgórzu, Niemcy przeprowadzili pierwszą zbiorową egzekucję na terenie zajętego miasta. Rozstrzelali 13 krakowian – mieszkańców domów na obszarze pomiędzy ulicami Wielicką, Robotniczą i Zamkniętą oraz osoby zatrzymane na tymże terenie, zablokowanym uprzednio przez Niemców. Ciała ofiar egzekucji pochowano w miejscu zbrodni. Zostały one przypadkowo odkryte w lipcu 1940 r. Okupacyjne władze niemieckie zezwoliły na ich ekshumację. Następnie szczątki ofiar egzekucji spoczęły w grobach indywidualnych i rodzinnych na terenie cmentarza Podgórskiego.

Spośród zamordowanych udało się zidentyfikować następujące osoby: Józef Bereźnicki, Andrzej Bilski, Karol Górski, Wojciech Gwóźdź, Stanisław Masny, Franciszek Nawrot, Józef Owsiany, Andrzej Pietrzyk, Wawrzyniec Pietrzyk, Czesław Równowarczyk, Jan Ziembiński. Nazwiska 2 osób zamordowanych 10 września 1939 r. pozostają nieznane.