• Facebook
  • X
  • Instagram
  • Szukaj
Archiwalna środa o Deskurach z Sancygniowa. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Archiwalna środa o Deskurach z Sancygniowa. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Archiwalna środa o Deskurach z Sancygniowa. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Archiwalna środa o Deskurach z Sancygniowa. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Archiwalna środa o Deskurach z Sancygniowa. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Archiwalna środa o Deskurach z Sancygniowa. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)

Archiwalna środa: Deskurowie z Sancygniowa. Postawa rodziny w obliczu dwóch totalitaryzmów

18 lutego 2026 r., w ramach cyklu „Archiwalna środa”, w krakowskiej siedzibie IPN odbyło się spotkanie poświęcone losom rodu Deskurów z Sancygniowa i ich postawie wobec dwóch totalitaryzmów, które dotknęły Polskę w XX wieku.

18.02.2026

Naszym gościem był Albert Chudzio, a spotkanie poprowadził Michał Zajda (obaj z Oddziałowego Archiwum IPN w Krakowie).

Inspiracją do zaprezentowania tematu były m.in. znajdujące się w IPN akta sprawy ewidencyjno-operacyjnej, dotyczącej ostatniego właściciela dóbr sancygniowskich, Andrzeja Ludwika Deskura, ur. 13 maja 1895 r. w Ostrowie. W wyniku zachodzących zmian ustrojowych w Polsce, spowodowanych jej zajęciem przez Armię Czerwoną i objęciem władzy w państwie przez komunistów, majątek Sancygniów został w 1945 r. upaństwowiony. 

Dotychczasowi właściciele opuścili pałac tuż przed wkroczeniem wojsk sowieckich. Zamieszkali w Krakowie. Nowa władza nie zapomniała o nich. Rodzina Deskurów została poddana inwigilacji przez organy bezpieczeństwa. 

Wśród członków rodziny pozostających w zainteresowaniu Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, a następnie Służby Bezpieczeństwa PRL znalazł się również przyjaciel Karola Wojtyły – Andrzej Maria Deskur (syn Andrzeja Ludwika), który w 1948 r. wyjechał na studia teologiczne do szwajcarskiego Fryburga i nie powrócił do kraju w wyznaczonym przez władze terminie. Pozostał za granicą, przyjął święcenia kapłańskie 20 sierpnia 1950 r. w St. Bonnet-les-Oules (Francja). Prowadził pracę duszpasterską we Francji i Szwajcarii, a we wrześniu 1952 r. podjął pracę w Watykanie. 17 czerwca 1974 r. został ogłoszony biskupem tytularnym Tene, a sakry w Watykanie udzielił mu 30 czerwca 1974 r. papież Paweł VI. W maju 1985 r. Jan Paweł II wyniósł go do godności kardynalskiej, nadając diakonię San Cesareo in Palatio.

do góry