Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie

– Każdego roku, gdy spotykamy sie 27 września, aby wspomnieć Polskie Państwo Podziemne, powinniśmy mieć świadomość, że z jednej strony Polskie Państwo Podziemne było świadectwem polskiej determinacji i niezłomności polskiego ducha. Z drugiej strony ciąży na nas obowiązek, aby nie roztrwonić tej wolności, za którą walczyli i ginęli działacze i żołnierze Polskiego Państwa Podziemnego i tej wolności, którą przyniosła nam rewolucja „Solidarności”. – powiedział w swoim wystąpieniu dr hab. Filip Musiał, dyrektor krakowskiego Oddziału IPN.

Głos zabrał również Grzegorz Surdy prezes Małopolskiego Okręgu Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Monika Kolasa, zastępca dyrektora Biura Wojewody Małopolskiego odczytała list od  wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza.

Organizatorami ceremonii z udziałem Wojska Polskiego byli Oddział IPN w Krakowie i Małopolski Okręg Światowego Związku Żołnierzy AK.

Polskie Państwo Podziemne

27 września 1939 r. w oblężonej Warszawie gen. Michał Tokarzewski-Karaszewicz utworzył wraz z grupą oficerów Służbę Zwycięstwu Polski – konspiracyjną organizację wojskową, mającą kontynuować walkę przeciwko Niemcom i Sowietom. 4 grudnia 1939 r. premier rządu RP na uchodźstwie gen. Władysław Sikorski powołał Związek Walki Zbrojnej, jako organizację wojskową o charakterze apolitycznym i ogólnonarodowym. 14 lutego 1942 r. przekształcił ZWZ w Armię Krajową.

Priorytetem dowództwa AK stało się przyspieszenie akcji scalenia wszystkich grup wojskowych w jedną organizację, podległą rządowi emigracyjnemu. Najważniejszym zadaniem było prowadzenie walki z Niemcami oraz przygotowywanie kadr i sformowanie jednostek wojskowych w celu jawnego wystąpienia przeciw okupantowi w najbardziej sprzyjającym momencie wojny.

Mimo okupacji polskich ziem przez Niemcy i Związek Sowiecki ciągłość prawna państwa polskiego została zachowana. Jego władze na uchodźstwie, uznawane przez społeczność wolnego świata, kierowały walką o niepodległość, a w okupowanym kraju Polacy zbudowali imponujące państwo podziemne, będące fenomenem na skalę światową. Oprócz struktur wojskowych PPP obejmowało m.in. administrację na poziomie centralnym, wojewódzkim i powiatowym, agendy odpowiedzialne za tajne nauczanie na wszystkich szczeblach oświaty, sądownictwo, działalność propagandową, wywiadowczą i pomocową. Całość podlegała rządowi emigracyjnemu.