• Facebook
  • X
  • Instagram
  • Szukaj

Śladami Historii (1). Te Deum 1966. Obchody Milenium Chrztu Polski

Prelekcja dr hab. Łucji Marek z Oddziału IPN w Krakowie

16.05.2026

Obchody Milenium Chrztu Polski w 1966 r. stanowiły jedno z najważniejszych wydarzeń w powojennej konfrontacji władz PRL z Kościołem katolickim. W 1956 r. Episkopat zainicjował Wielką Nowennę – duszpasterski program religijnego odrodzenia społeczeństwa, przygotowujący wiernych do milenijnego jubileuszu. W odpowiedzi władze partyjno-państwowe ogłosiły w 1958 r. „konkurencyjne” przygotowania i obchody Tysiąclecia Państwa Polskiego.

Podczas wykładu przedstawiono administracyjne utrudnienia ze strony władz i działania operacyjne aparatu bezpieczeństwa wobec milenijnych obchodów roku Te Deum, szczególną uwagę poświęcając wydarzeniom w Krakowie oraz milenijnym „ostatkom” w 1967 r. w Sosnowcu i Łodzi. Obejmowały one wymuszone zmiany tras przewozu kopii obrazu Matki Bożej Częstochowskiej – aż po jego „aresztowanie” we wrześniu 1966 r., dezorganizację transportu, działania sił porządkowych wobec uczestników zgromadzeń, wykorzystanie aktywu partyjnego do zakłócania uroczystości oraz intensywną kampanię propagandową skierowaną przeciw hierarchii kościelnej, szczególnie po orędziu biskupów polskich do biskupów niemieckich w 1965 r.

Paradoksalnie działania władz mające pomniejszyć zasięg i rangę kościelnych uroczystości w wielu miejscach Polski przyczyniły się do zwiększenia frekwencji i konsolidacji wiernych wokół hierarchii, stając się symboliczną porażką władz w walce o „rząd dusz”.

do góry