W Krakowie odbyło się uroczyste spotkanie z okazji 45. rocznicy rejestracji „Solidarności”

Uroczystości w Sanktuarium Jana Pawła II rozpoczęła msza święta, której przewodniczył ks. kustosz Tomasz Szopa, a koncelebransami byli duchowni odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności, m.in. ks. kanonik Władysław Palmowski, kapelan Solidarności. Po mszy zebrani przeszli do sal wystawienniczo-konferencyjnych centrum. Wśród kilkuset osób gośćmi honorowymi byli przede wszystkim odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności dawni działacze opozycji antykomunistycznej. Licznej reprezentacji IPN przewodził zastępca prezesa dr hab. Karol Polejowski, Zarząd Regionu Małopolskiego NSZZ „Solidarność” reprezentował przewodniczący Tomasz Zaborowski.

„Od tamtych wydarzeń dzieli nas już 45 lat. To dokładnie tyle, ile trwało komunistyczne zniewolenie. [...] Jednak mimo upływu czasu powracamy i stale będziemy powracać do pokojowej rewolucji „Solidarności”, ponieważ jej idee są wciąż aktualne” – napisał do zebranych prezydent Karol Nawrocki. List Prezydenta RP odczytała Marzena Kruk, dyrektor Archiwum IPN.

Wykład na temat opozycji w Małopolsce w latach 1976-1989 wygłosiła dr hab. Cecylia Kuta, naczelnik Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Krakowie, a następnym punktem spotkania była dyskusja panelowa, zatytułowana „Rewolucja ducha i droga do niepodległości”, w której wzięli udział opozycjoniści z czasów PRL: Danuta Skóra (działaczka Studenckiego Komitetu Solidarności i NSZZ „Solidarność”), Piotr Fugiel (drukarz i kolporter drugoobiegowych wydawnictw i działacz Federacji Młodzieży Walczącej), Tadeusz Drwal (działacz „Solidarności” oraz innych ruchów antysystemowych, a zarazem inicjator Krzyża Wolności i Solidarności) oraz dr Maciej Korkuć (naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Krakowie) i prok. Michał Skwara (naczelnik Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN w Katowicach, który prowadził śledztwo w sprawie zamachu na Jana Pawła II). Rozmowę poprowadził Piotr Litka z krakowskiego oddziału IPN.

Spotkaniu w Centrum Jana Pawła II w Krakowie towarzyszyły dwie wystawy IPN: „Tu rodziła się Solidarność” oraz prezentowana premierowo „Karol Wojtyła”. Ponadto nasza księgarnia prowadziła na miejscu sprzedaż książek i innych wydawnictw IPN.

Kraków. Spotkanie z okazji 45. rocznicy rejestracji „Solidarności”. Fot. Żaneta Wierzgacz i Janusz Ślęzak (IPN)

Następny

Powrót

pauza

Po przerwie odbyła się się uroczystość wręczenia, przyznanych przez Prezydenta RP, odznaczeń Krzyż Wolności i Solidarności następnym działaczom opozycji demokratycznej w PRL.

– Nie byłoby dziś wolnej Polski, gdyby nie ożywiał was ten duch polskiego narodu, który kształtował się przez setki lat i był motorem działań naszych przodków. Ten duch jest mocno związany z historią, z Kościołem, który trwał pomimo lat terroru i zniewolenia. To Kościół stanowił azyl, gdzie zawsze można było liczyć na wsparcie i pomoc – mówił w swoim wystąpieniu zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski.

– Jeśli mówimy o „Solidarności”, to nie tylko o członkach związku zawodowego „Solidarność”, ale o tych wszystkich, którzy jej cele realizowali w praktyce, wspomagając waszą działalność, o waszych rodzinach.

– Krzyż Wolności i Solidarności cieszy się niezwykle wysokim uznaniem i prestiżem. A wynika to z tego, że jest to odznaczenie świadectwem moralności, że państwo w swoim życiu zachowaliście się, jak trzeba. Nigdy nie sprzeniewierzyliście się tym zasadom i temu duchowi polskiego narodu, który w nas wszystkich tkwi. To jest świadectwo moralności. Można być z tego dumnym.

– Obserwujemy z narastającym niepokojem próbę rehabilitowania tych, którzy kiedyś system komunistyczny tworzyli, utrwalali i ciemiężyli Polaków. […] Dla takich działań nie będzie naszej zgody. Jakiekolwiek próby zmiany zasad przyznawania tego wysokiego odznaczenia państwowego nigdy nie spotkają się z naszą akceptacją. […] Spod mojej ręki nigdy nie wyjdzie wniosek do Prezydenta RP o nadanie tego odznaczenia komukolwiek, kto został zweryfikowany negatywnie jako ten, który współpracował z komunistami – oświadczył dr Polejowski.

Osoby odznaczone Krzyżem Wolności i Solidarności:

Odznaczenia pośmiertne:

Nasz jest ten dzień

Słowa zaczerpnięte z hymnu NSZZ „Solidarność” zostały przywołane w nazwie spotkania zorganizowanego przez Oddział IPN w Krakowie i Region Małopolski NSZZ „Solidarność”. Przypominając dzień 10 listopada 1980 r., dzień rejestracji „Solidarności”, chcieliśmy w sposób szczególny uczcić 45. rocznicę powstania pierwszego niezależnego związku zawodowego w bloku wschodnim, co rozpoczęło proces upadku komunizmu w tej części Europy.

Na spotkanie zaprosiliśmy przede wszystkim działaczy ówczesnej „Solidarności”, zwłaszcza tych odznaczonych Krzyżem Wolności i Solidarności. Podobnie jak wcześniej Krzyż Niepodległości i Krzyż Armii Krajowej, tak współcześnie Krzyż Wolności i Solidarności stanowi potwierdzenie udziału w polskiej sztafecie pokoleń i w kolejnej formie działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności. Spotkanie w Krakowie to pierwsza okazja do zgromadzenia Dam i Kawalerów Krzyża Wolności i Solidarności z Małopolski.

Centrum Jana Pawła II „Nie lękajcie się!” w Krakowie wybraliśmy nieprzypadkowo. Postać papieża – Polaka odegrała szczególną rolę w procesie powstawania „Solidarności”. Wzmocnieni papieskimi słowami o odmianie oblicza tej ziemi oraz doświadczeniem wspólnoty z masowych spotkań podczas pierwszej pielgrzymki Jana Pawła II, Polacy byli w stanie solidarnie zawalczyć o swoje prawa w sierpniu 1980 r. To wtedy nastąpiła „rewolucja ducha”, o której dyskutowaliśmy z uczestnikami tamtych wydarzeń.

W Krakowie odbyło się uroczyste spotkanie z okazji 45. rocznicy rejestracji „Solidarności”. Fot. Agnieszka Masłowska (IPN)

Następny

Powrót

pauza

Na zakończenie spotkania kapela „Dziewięćsił” z Czarnej Góry koło Bukowiny Tatrzańskiej oraz soliści Julia Jarząbek, Jakub Duda i Stanisław Kita dali wspaniały koncert. Odbywający się w całym kraju cykl wydarzeń z okazji 45. rocznicy rejestracji NSZZ „Solidarność” został objęty patronatem honorowym prezydenta Karola Nawrockiego.

Organizatorzy