• Facebook
  • X
  • Instagram
  • Szukaj

Archiwalna środa. Historycy sztuki i konserwatorzy zabytków dr Hanna Pieńkowska i dr Marian Kornecki

„Krakowscy historycy sztuki i konserwatorzy zabytków dr Hanna Pieńkowska i dr Marian Kornecki. Dorobek i inwigilacja przez SB” – to temat spotkania z cyklu Archiwalna środa, które odbyło się 18 września 2024 r. w nowej siedzibie Oddziału IPN w Krakowie przy ul. Czarnieckiego 3.

18.09.2024

W dyskusji wzięli udział: dr Marek Grabski, etnograf, historyk sztuki i muzealnik, emerytowany dyrektor Nadwiślańskiego Parku Etnograficznego w Wygiełzowie i zamku Lipowiec (obecnie placówka funkcjonuje jako Muzeum Małopolski Zachodniej – Oddział Park Etnograficzny Krakowiaków Zachodnich w Wygiełzowie) oraz Grzegorz Orłowski z Oddziałowego Archiwum IPN w Krakowie. Spotkanie poprowadził Michał Zajda (Oddziałowe Archiwum IPN w Krakowie).

Hanna Pieńkowska (1917-1976) i Marian Kornecki (1924-2001) zostali zapamiętani jako bezkompromisowi obrońcy polskich zabytków kultury. Hanna Pieńkowska w latach 1951-1975 kierowała Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w Krakowie. Marian Kornecki był jej zastępcą od 1953 do 1975 r. Od 1967 r. pełnił też funkcję kierownika zespołu dokumentacji zabytków w tym urzędzie.

Niewątpliwymi zasługami H. Pieńkowskiej i M. Korneckiego były remonty kilku zamków, wielu dworów, pałaców i kościołów. Ich dziełem są również trzy skanseny budownictwa ludowego – w Zubrzycy Górnej, Nowym Sączu Falkowej i Wygiełzowie pod zamkiem Lipowiec. Doświadczenia zawodowe obojga historyków sztuki i konserwatorów zaowocowały teoretycznymi refleksjami o pilnej potrzebie ochrony krajobrazu kulturowego regionu krakowskiego, zwłaszcza zabudowy małych miasteczek (Lipnicy Murowanej, Lanckorony, Starego Sącza) i wsi (np. Chochołowa), gdzie zachowała się tradycyjna architektura drewniana.

H. Pieńkowska zdefiniowała pojęcie „zabytkowych struktur przestrzennych” oraz „przestrzennego muzeum”, którego równoważnymi elementami są architektura monumentalna, drewniana zabudowa skansenowska i środowisko przyrodnicze.

W zasobie Oddziałowego Archiwum IPN w Krakowie zachowały się cenne materiały paszportowe dotyczące osób związanych z krakowskim urzędem konserwatorskim. Interesujące są również doniesienia agenturalne o działalności H. Pieńkowskiej na terenie Podhala z połowy lat 50. oraz akta operacyjne dotyczące M. Korneckiego z okresu jego pracy w P.P. PKZ w Krakowie, gdzie w 1980 r. został członkiem „Solidarności”.

do góry