• Facebook
  • X
  • Instagram
  • Szukaj

6 grudnia – Dzień Darczyńcy

6 grudnia obchodzimy Dzień Darczyńcy, ustanowiony przez naczelnego dyrektora Archiwów Państwowych w 2020 r. Ta inicjatywa ma na celu uhonorowanie osób, które aktywnie włączyły się w rozwój narodowego zasobu archiwalnego poprzez przekazywanie do placówek archiwalnych w całym kraju zgromadzonych przez siebie materiałów i pamiątek historycznych, szczególnie zbiorów rodzinnych.

06.12.2024

Z okazji Dnia Darczyńcy dyrekcja Oddziału IPN w Krakowie wraz z pracownikami Oddziałowego Archiwum składa wszystkim naszym Darczyńcom serdeczne podziękowania. Państwa zaangażowanie w ochronę polskiego dziedzictwa narodowego zasługuje na najwyższe uznanie.

♦♦♦

Pierwsze pamiątki historyczne trafiły jako dary do zasobu krakowskiego oddziału IPN ponad 20 lat temu, czyli niemal na początku jego istnienia, natomiast od 2017 r. gromadzenie materiałów przekazywanych przez osoby prywatne oparte jest o założenia ogólnopolskiego projektu Archiwum Pełne Pamięci. Od tego czasu do Oddziałowego Archiwum IPN w Krakowie, którego siedziba znajduje się w Pałacu Konopków w Wieliczce, przekazanych zostało ponad 300 darów, wśród których znajdują się zarówno pojedyncze, drogie sercom naszych Darczyńców dokumenty, jak i kolekcje liczące setki tomów i zdjęć. Wiele z nich stało się już podstawą do działalności naukowej i edukacyjnej, prowadzonej zarówno przez pracowników Instytutu, jak i osoby korzystające z naszego zasobu archiwalnego.

Efekty pierwszych lat współpracy z naszymi Darczyńcami w ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci przedstawione zostały w artykule Radosława Kurka „…aby każdy okruch historii został uratowany! – realizacja projektu Archiwum Pełne Pamięci w Oddziale Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie”, opublikowanym w tomie 15 „Przeglądu Archiwalnego IPN”. Zachęcamy także do obejrzenia prezentacji „Archiwum Pełne Pamięci – historie ludzi takich jak my” na temat osób, których historie udało się odtworzyć w oparciu o przekazane Instytutowi materiały historyczne z domowych zbiorów. Dla świadomości historycznej Polaków niezwykle istotne jest zachowanie pamięci nie tylko o pierwszoplanowych postaciach historycznych, ale także o zwykłych ludziach, uwikłanych tak jak wielcy tego świata w dziejowe wydarzenia.

W mijającym roku przyjęliśmy do zasobu archiwalnego krakowskiego oddziału wiele niezwykle wartościowych materiałów historycznych. Do najważniejszych należą kolejna już partia materiałów dotyczących życia i działalności Stanisława Mierzwy, wybitnego działacza ruchu ludowego, adwokata i społecznika, jednego z najbliższych współpracowników Wincentego Witosa, która została przekazana przez dr. Wojciecha Mierzwę, syna Stanisława, a także przekazane przez prof. Michała Ostrowskiego i jego syna Krzysztofa Ostrowskiego dokumenty sztabowe 116 Pułku Piechoty AK, nazywanego pułkiem Ziemi Olkusko-Wolbromskiej. Dokumenty te zostały odnalezione podczas remontu domu w Olkuszu.

Latem tego roku trafił do nas kolejny niezwykły zbiór dokumentów odnalezionych podczas remontu domu, tym razem na osiedlu Cichy Kącik w Krakowie. Pan Krzysztof Prokopowicz przekazał nam pamiętniki kpt. Zygmunta Ponikowskiego, oficera 51 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych. Zawierają one zarówno opis udziału ich autora w kampanii wrześniowej 1939 r., informacje o początkach konspiracji w Krakowie, jak również wiele wątków osobistych związanych m.in. z troską o losy najbliższej rodziny kpt. Ponikowskiego, która znalazła się na ziemiach zagarniętych przez Związek Sowiecki.

Równie bogata w niezwykle wartościowe dary okazała się dla nas jesień, kiedy to prof. Beata Szymańska-Aleksandrowicz wyraziła zgodę na zachowanie w zasobie archiwalnym IPN wyjątkowej kolekcji dokumentów związanych z jednym z najwybitniejszych polskich hematologów, prof. Julianem Aleksandrowiczem. Niedługo później nasze zbiory wzbogaciły się o materiały po działalności Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” w Tatrzańskim Parku Narodowym, obejmujące również okres działalności konspiracyjnej związku, które przekazał Rajmund Starzyk.

Informacje do darach przekazanych do zasobu Instytutu Pamięci Narodowej w ramach projektu Archiwum Pełne Pamięci publikowane są sukcesywnie na stronie archiwumpamieci.pl.

Oprac. Rafał Dyrcz, Radosław Kurek

Historia ruchu ludowego na zdjęciach z archiwum Stanisława Mierzwy

Przekazanie dokumentów sztabowych 116 pp AK

Przekazanie pamiątek po kpt. Zygmuncie Ponikowskim

Dokumenty prof. Juliana Aleksandrowicza przekazane krakowskiemu IPN

do góry