Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie

Wędrowaliśmy po Beskidzie Niskim, gdzie we wrześniu 1939 r. toczyły się walki 2. Brygady Górskiej z niemieckim i słowackim agresorami. Po klęsce wrześniowej tworzone były tu zalążki konspiracji Organizacji Orła Białego i organizacji „Racławice”. Następnie funkcjonowały tutaj struktury Obwodów ZWZ/AK Nowy Sącz oraz Gorlice, w ramach którego utworzono Oddział Partyzancki „Żbik”, dowodzony przez Franciszka Paszkę „Kmicica”. W ramach akcji „Burza” wszedł on w skład III batalionu 1. PSP AK, tworząc jego 8. kompanię. Tędy biegły również konspiracyjne szlaki kurierskie i przerzutowe na Węgry i dalej do Francji i Anglii. Uczestnicy imprezy poznawali też historię Beskidu Niskiego oraz miasta i gminy Grybów.

Trasy rajdu miały łączną długość 40 km, a w trakcie trzech dni uczestnicy wydarzenia odwiedzili miejsca związane z konspiracją akowską, tj. Kąclową, Górę Chełm, Grybów czy Gródek, a także kaplicę Najświętszego Serca Jezusa Chrystusa na Podchełmiu, która była punktem kontaktowym i miejscem spotkań żołnierzy OP „Żbik”. Uczestnicy rajdu musieli wykazać się wytrzymałością, wiedzą historyczną, umiejętnościami harcerskimi, znajomością geografii, wiedzą z zakresu pierwszej pomocy. Przydawał się także spryt, szczególnie przy spotkaniach z „konfidentami gestapo” czy „żołnierzami niemieckimi”.

Oprócz 107 uczestników głównego rajdu w wydarzeniu brały udział trzy szkoły z gminy Grybów: SP Gródek, SP Stróże oraz SP Wiskitna. Organizacyjnie wsparły nas miasto Grybów (posiłki), gmina Grybów (transport na mszę świętą na Gródku oraz noclegi dla grup rekonstrukcyjnych), powiat sądecki (upominki dla zwycięzców rajdu) oraz Liceum Ogólnokształcące im. Artura Grottgera w Grybowie, które było bazą rajdu.

W klasyfikacji generalnej rajdu zmieściło się 12 drużyn, a zwyciężył zespół reprezentujący IV LO w Olkuszu, kryptonim „Kmicic” Franciszek Paszke, przed Małopolskim Ośrodkiem Wychowawczym w Krakowie, kryptonim „Lotte” Genowefa Kroczek oraz drużyną Szkoły Podstawowej nr 2 w Skawinie, kryptonim „Tomek” Leopold Kwiatkowski.

Dalsze miejsca zajęły drużyny: Legion Bydlin, kryptonim „Michał”; Szkoła Podstawowa w Kasinie Wielkiej, kryptonim „Adam”; Zespół Szkół w Marcinkowicach, kryptonim „Lampart”; I Liceum Ogólnokształcące im. Romera w Rabce Zdroju, kryptonim „Aliant”; Zespół Szkół nr 3 w Olkuszu, kryptonim „Przyjaciel”; Szkoła Podstawowa nr 1 w Kasinie Wielkiej, kryptonim „Przyjaciel”; Szkoła Podstawowa nr 2 w Kasinie Wielkiej, kryptonim „Adam” i patrol „Ksawery” z ZSTE w Skawinie.

Nagrody ufundowane przez Oddział IPN w Krakowie wręczyli rajdowym drużynom dyrektor Oddziału #IPN w Krakowie dr hab. Filip Musiał, zastępca wójta gminy Grybów Piotr Obrzut i dyrektor LO w Grybowie dr Tomasz Walicki.

Patronatem honorowym wydarzenie objęli: burmistrz Grybowa Paweł Fyda, wójt gminy Grybów Jacek Migacz, starosta powiatu nowosądeckiego Tadeusz Zaręba. Wsparcia organizacyjnego udzielili: Krzysztof Koszyk, Koło Gospodyń Wiejskich w Kąclowej, Maria Tarasek z gminy Grybów oraz ks. Marek Migacz, który odprawił mszę świętą w kościele na Gródku. Wsparcia organizacyjnego udzielił również 6. Batalion Dowodzenia z Krakowa, który przygotował dwa punkty zadaniowe oraz wystawił dwie drużyny żołnierzy.

Organizatorem rajdu był Oddział IPN w Krakowie, a współorganizatorem Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznych 1. Pułk Strzelców Podhalańskich AK.