English versionHistoryczne napisy ofiar, odzyskane ze ścian w piwnicach dawnej siedziby Informacji Wojskowej w Krakowie udało się zabezpieczyć dzięki współpracy IPN, inwestora i konserwatorów sztuki. Poinformowano o tym na konferencji prasowej, która odbyła się 23 marca br.
W piwnicach budynku przy ul. Józefitów 5 mieścił się areszt śledczy, w którym przetrzymywano i torturowano więźniów. Okna były zasłonięte deskami. Z relacji tych, którzy przez to piekło przeszli, wiemy, że urządzono tam też m.in. karcer wypełniony wodą. - Co tam ci ludzie przeżywali to wiemy z niektórych relacji i świadectw, które mówią o nieludzkich torturach. W niektórych wpisach znajdują się nazwiska więźniów, poszukujemy tych ludzi, a także innych więźniów, ale jest to żmudna długotrwała praca – powiedział na konferencji prasowej dr Maciej Korkuć, naczelnik OBEP IPN w Krakowie.
Na zabezpieczonych fragmentach ścian znajdują się m.in. kalendarze z datami z lat 1945 i 1946, rysunki i napisy, wizerunki orła w koronie, a nawet swoista odmiana czarnego humoru „Panie majorze maszeruj w pokorze, przy małym ruchu kulka trafić może”. Zabezpieczono także drzwi z napisami pozostawionymi przez więźniów oraz kraty wraz z framugą okienną. Prace sfinansował prywatny inwestor – spółka będąca właścicielem budynku.
Napisy w piwnicach ujawniono w ubiegłym roku. Po oględzinach i inwentaryzacji zapadła decyzja o odzyskaniu cennych pamiątek. Specjaliści konserwatorzy przystąpili do prac mających na celu profesjonalne zabezpieczenie, a następnie pozyskanie transferów ściennych, tj. zdjęcie warstwy tynku z napisami. Zgodnie z zasadami sztuki konserwatorskiej zabezpieczono powierzchnie malowane, rysowane oraz wydrapane warstwami gazy i płótna lnianego poprzez ich przeklejenie. Następnie ponacinano warstwę tynków na grubość 2-3 cm i odejmowano je w płatach odbijając i podcinając precyzyjnie szlifierkami kątowymi. Każdy płat został precyzyjnie zabezpieczony. Pozyskano w ten sposób 5,5 metra kw. pamiątkowych tynków.
Drugi etap prac będzie polegał na oczyszczeniu i uzupełnieniu oraz odczytaniu tekstów i rysunków. Odtworzone i zabezpieczone sentencje oraz rysunki na oryginalnym tynku zostaną umocowane na nowym podłożu, umożliwiającym ich eksponowanie w muzeum lub innym miejscu pamięci.
W konferencji udział wzięli:
Marek Lasota – dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie
Monika Jamroziewicz-Filek – ekspert konserwacji obiektów
Elżbieta Wyszyńska – Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków w Krakowie
Tomasz Frankiewicz – prezes Zarządu Spółki Portfel Inwestycyjny Sp. z o.o. Oddział w Krakowie
Maciej Korkuć – naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN w Krakowie