English version
Uroczystość rozpoczęło wspólne odśpiewanie Hymnu Państwowego.
Swoje przemówienia wygłosili dr hab. Filip Musiał, dyrektor IPN w Krakowie oraz dr hab. Jacek Górski, dyrektor Muzeum Archeologicznego w Krakowie.
– Jeśli spojrzymy na życiorysy tych osób, które były skazywane w procesie krakowskim, widzimy kontynuację z II Rzeczpospolitą. Skazany na śmierć i zamordowany Józef Ostafin był posłem na Sejm II Rzeczpospolitej. Skazany i zamordowany Alojzy Kaczmarczyk był wicewojewodą nowogródzkim i stanisławowskim przed wojną. Mamy postacie, które odgrywały kluczową rolę w Polskim Państwie Podziemnym, tak jak Stanisław Mierzwa, który wcześniej był skazywany w haniebnym procesie moskiewskim. Jest płk Franciszek Niepokólczycki, odgrywający kluczową rolę w strukturach Komendy AK, a po wojnie związany z Delegaturą Sił Zbrojnych na Kraj i Zrzeszeniem Wolność i Niezawisłość. Mamy przedstawicieli przedwojennej elity, zwłaszcza życia akademickiego, którzy byli skazani, a dziś wydają się być w tym środowisku kompletnie zapomnieni. – powiedział dyrektor Musiał.
Po odmówieniu modlitwy uczestnicy złożyli kwiaty i znicze pod tablicą.
Proces krakowski działaczy WiN i PSL
10 września 1947 r. w Krakowie skazano członków Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” oraz Polskiego Stronnictwa Ludowego. Komunistyczny Wojskowy Sąd Rejonowy uznał, iż na karę śmierci zasłużyli działacze WiN: Franciszek Niepokólczycki (prezes II Zarządu Głównego WiN), Alojzy Kaczmarczyk, Józef Ostafin, Walerian Tumanowicz, Edward Bzymek, Jan Kot, Eugeniusz Ralski i Wiktor Langner. Na dożywotnie więzienie skazano Mirosława Kowalskiego, na 15 lat Karola Buczka i Henryka Müncha, na 10 – Stanisława Mierzwę, Karola Starmacha i Stefana Ralskiego, na 6 – Mieczysława Kabata, na 5 – Tadeusza Wilczyńskiego. Jerzego Kunce uniewinniono.
Bolesław Bierut zamienił Niepokólczyckiemu, Ralskiemu, Kotowi oraz Langnerowi karę śmierci na dożywocie, a Bzymkowi na 15 lat więzienia. Większość skazanych wyszła na wolność dopiero w czasie odwilży 1956 r., natomiast Kaczmarczyka, Ostafina i Tumanowicza stracono w więzieniu przy ul. Montelupich 13 listopada 1947 r.