English version
Program uroczystości
- 17.00 – uczczenie minutą ciszy wybuchu Powstania Warszawskiego, Rynek Główny przed Bazyliką Mariacką
- 17.02 – msza święta w intencji ojczyzny i żołnierzy poległych za wolność, Bazylika Mariacka
- 18.30 – uroczystości z udziałem Wojska Polskiego przed Grobem Nieznanego Żołnierza na pl. Matejki (m.in. przemówienia, Apel Pamięci, ceremonia złożenia kwiatów)
Organizatorami obchodów rocznicowych są: Oddział IPN w Krakowie, wojewoda małopolski i Zarząd Okręgu Małopolska Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej.
Godzina „W” i Powstanie Warszawskie
Na mocy rozkazu dowódcy Armii Krajowej gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora” Powstanie Warszawskie rozpoczęło się 1 sierpnia 1944 r. o 17.00 – godzinie „W”. Miało na celu wyzwolenie stolicy spod niemieckiej okupacji przed wkroczeniem Armii Czerwonej. Armia Krajowa i władze Polskiego Państwa Podziemnego zamierzały ujawnić się i wystąpić wobec Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (zależnego od Stalina) w roli gospodarza, jako jedyna legalna władza niepodległej Rzeczpospolitej.
Powstanie Warszawskie było elementem operacji „Burza”, czyli działań Armii Krajowej realizowanych przez cały rok 1944. Planowane na kilka dni, upadło dopiero 3 października, po 63 dniach walki. Zginęło od 16 do 18 tys. żołnierzy AK i od 150 do 180 tys. cywilów. Po kapitulacji Warszawa została doszczętnie zniszczona przez Niemców.
O ile pod względem militarnym powstanie zakończyło się klęską, o tyle pod względem politycznym miało ogromne znaczenie. Polacy zademonstrowali dążenie do odzyskania niepodległości. Powstanie Warszawskie było w istocie heroicznym bojem o wolną Polskę, który na przyszłe dziesięciolecia stał się inspiracją dla żołnierzy i działaczy podziemia niepodległościowego oraz opozycjonistów w PRL.