Program uroczystości
- 10.00 – msza święta w katedrze na Wawelu
- po mszy patriotyczny pochód Drogą Królewską
- 12.00 – uroczystości w asyście wojskowej na pl. Matejki (m.in. Apel Pamięci oraz złożenie wieńców i zapalenie zniczy przed Grobem Nieznanego Żołnierza)
- 11.00-15.00 – piknik rodzinny przy Barbakanie
Najstarsze święto narodowe
Uchwalona 3 maja 1791 r. przez Sejm Czteroletni konstytucja była „ostatnią wolą i testamentem gasnącej Ojczyzny”, a po utracie przez Polskę niepodległości przez 123 lata rozbiorów przypominała o polskiej suwerenności. W czasach istnienia PRL 3 maja był zwykłym dniem pracy. Komunistyczne władze nie zamierzały świętować rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja. Obchodziła je natomiast opozycja, narażając się w ten sposób na represje ze strony aparatu komunistycznego.
Nie od razu Święto Konstytucji 3 maja zostało przez komunistów zakazane. W 1945 r. świętowano na szczeblu państwowym – wprawdzie uroczystości propagandowo przystrojono portretami Lenina, ale twórców konstytucji, reformatorów z okresu Sejmu Czteroletniego, komunistyczny aparat propagandowy próbował przedstawić niemal jako protoplastów „ludowej Polski”.
Szybko zorientowano się o nieszczerych zamiarach komunistów i już w 1946 r., w dzień rocznicy uchwalenia konstytucji, w wielu miastach odbyły się antyrządowe manifestacje, które władza komunistyczna brutalnie stłumiła. Szczególnie dramatyczny przebieg miały wydarzenia w Krakowie, gdzie po uroczystej mszy w Kościele Mariackim uformował się wielotysięczny pochód. W trakcie przemarszu pod budynek komitetu PPR, uczestnicy demonstracji wznosili okrzyki: „Precz z Bierutem!”, „Precz z terrorem UB!”. Do rozproszenia tłumów władze użyły oddziałów Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Do demonstrantów strzelano z broni maszynowej, śmierć poniosło kilkanaście osób, kilkaset zostało rannych. Po tych wydarzeniach uroczystości 3 maja komunistyczne władze starały się ograniczyć do minimum, aby finalnie zakazać świętowania w 1951 r.
Swobodne obchody święta zostały ponownie zorganizowane dopiero w 1989 r., po obradach Okrągłego Stołu. 6 kwietnia 1990 r. Sejm odrodzonej Rzeczpospolitej Polskiej przegłosował ustawę przywracającą rocznicę uchwalenia pierwszej polskiej konstytucji, jako oficjalne święto narodowe.
► Najstarsze polskie święto narodowe
► Wokół symboli narodowych i Święta Trzeciego Maja
► „1946. Rok nadziei i walki” – dodatek prasowy IPN do pobrania