Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie

W południe przed przed Grobem Nieznanego Żołnierza na pl. Matejki rozpoczęła się ceremonia z udziałem Wojska Polskiego.

– Armia Krajowa była manifestacją istniejącego państwa polskiego, które nigdy nie podpisało aktu kapitulacji wobec Niemców i Sowietów. Państwa polskiego, które od pierwszego do ostatniego dnia wojny prowadziło walkę z okupantami. [...] Po roku 1945 Armia Krajowa wciąż walczyła o wolną i niepodległą Polskę. Ostatni żołnierz AK zginął z bronią w ręku w 1963 r. [...] Armia Krajowa stała się odniesieniem dla wszystkich, którzy nie pogodzili się z nową sowiecką okupacją – mówił w swoim wystąpieniu zastępca prezesa IPN.

Głos zabrał także prezes Okręgu Małopolska Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Grzegorz Surdy. Na zakończenie uroczystości zastępca prezesa IPN, któremu towarzyszyli Anna Maria Anders i dyrektor krakowskiego oddziału Instytutu dr hab. Filip Musiał, złożył wieniec przed Grobem Nieznanego Żołnierza.

Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej jest świętem państwowym, ustanowionym w 2025 r.

Armia Krajowa

Była Wojskiem Polskim w konspiracji, częścią Polskiego Państwa Podziemnego, podporządkowanego konstytucyjnemu rządowi na uchodźstwie. Przez cały okres okupacji niemieckiej i sowieckiej tworzący AK żołnierze prowadzili walkę o niepodległość. W czasach okupacyjnego terroru Armia Krajowa kształtowała postawy setek tysięcy Polaków i dawała nadzieję w najtrudniejszych chwilach.

Mimo upadku powstania warszawskiego i podboju Polski przez Armię Czerwoną, mimo zaakceptowania przez zachodnich aliantów zmian terytorialnych i oddania Polski w sowiecką strefę wpływów, akowcy pozostawali gotowi do dalszej batalii, a wielu z nich – w ramach Delegatury Sił Zbrojnych, Ruchu Oporu Armii Krajowej, Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, Konspiracyjnego Wojska Polskiego i innych organizacji niepodległościowych – podjęło otwartą walkę z nowym, komunistycznym najeźdźcą. Dopiero po upadku sowieckiego imperium w Europie w 1989 r. Polska mogła przywrócić pamięć o bohaterach, którzy oddali życie w obronie niepodległości.