Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie

W wydarzeniu uczestniczyli dr Michał Wenklar, zastępca dyrektora Oddziału IPN w Krakowie, Kazimierz Kurczab, dyrektor Muzeum Ziemi Tarnowskiej, Adam Bartosz, prezes tarnowskiego Komitetu Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej oraz uczniowie i nauczyciele Społecznego Liceum Ogólnokształcącego im. ks. Józefa Tischnera w Tarnowie.

Dyrektor Kazimierz Kurczab powitał obecnych i podkreślił znaczenie kultywowania pamięci o zagładzie społeczności żydowskiej w Polsce podczas II wojny światowej.

Dr Michał Wenklar w kilku słowach opowiedział o prezentowanej wystawie IPN i nakreślił krótki rys historyczny dotyczący niemieckiego planu zagłady Żydów w Europie:

– Niesamowita zbrodnia i tylko klęska Niemiec sprawiła, że tej zbrodni nie doprowadzono do końca. Zginęło między 5 a 6 milionów Żydów, przeżył zaledwie co trzeci. – mówił dr Wenklar.

Adam Bartosz przedstawił zebranym w ogólnym zarysie historię tarnowskich Żydów i ich znaczenie w historii miasta. Po uroczystym otwarciu przybyli uczniowie mogli się zapoznać z eksponowaną wystawą.

Zagłada Żydów w latach 30. i 40. XX wieku jest bezprecedensowym wydarzeniem w historii. Ofiarą Niemców padło prawie 6 mln europejskich Żydów. Początek Holokaustu związany jest ze zdobyciem władzy w Rzeszy Niemieckiej przez NSDAP, od początku realizującą program polityczny oparty na rasizmie. Proces Zagłady przebiegał w czterech etapach, z których pierwsze dwa naziści realizowali w Niemczech jeszcze przed wybuchem wojny. Zdefiniowali „obcego” i pozbawili go wszelkich praw. Kolejne dwa etapy – odizolowanie w gettach i mordowanie – Niemcy i ich kolaboranci  realizowali stopniowo wraz z toczonymi działaniami wojennymi w Europie. Bezprecedensowość Holokaustu jako „nowoczesnego” ludobójstwa polegała na wprzęgnięciu całego aparatu państwowego w realizację zbrodniczego planu, zaangażowaniu nauki w proces mordowania (medycyna, inżynieria, chemia, statystyka) oraz wykorzystaniu „materiału ludzkiego” do produkcji przemysłowej.

Wystawa powstała w Oddziałowym Biurze Edukacji Narodowej IPN w Łodzi. Autorem jest Magdalena Zapolska-Downar, za projekt graficzny odpowiadała firma ARSA. Fotografie pochodzą ze zbiorów Archiwum IPN, Archiwum Państwowego w Łodzi, Bundesarchiv oraz domeny publicznej.