Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/aktualnosci/232503,Sympozjum-poswiecone-Wandzie-Poltawskiej-w-krakowskim-oddziale-IPN.html
27.02.2026, 09:04
Sympozjum poświęcone Wandzie Półtawskiej. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Sympozjum poświęcone Wandzie Półtawskiej. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Sympozjum poświęcone Wandzie Półtawskiej. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Sympozjum poświęcone Wandzie Półtawskiej. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Sympozjum poświęcone Wandzie Półtawskiej. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Sympozjum poświęcone Wandzie Półtawskiej. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Sympozjum poświęcone Wandzie Półtawskiej. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Sympozjum poświęcone Wandzie Półtawskiej. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Sympozjum poświęcone Wandzie Półtawskiej. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Sympozjum poświęcone Wandzie Półtawskiej. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Sympozjum poświęcone Wandzie Półtawskiej. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Sympozjum poświęcone Wandzie Półtawskiej. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)

Sympozjum poświęcone Wandzie Półtawskiej w krakowskim oddziale IPN

Doktor nauk medycznych, działaczka pro-life, zaprzyjaźniona z Janem Pawłem II, podczas II wojny światowej łączniczka konspiracji, więziona i poddawana pseudomedycznym eksperymentom w niemieckim obozie koncentracyjnym Ravensbrück – Wanda Półtawska była bohaterką sympozjum, które odbyło się 6 listopada 2025 r. w siedzibie Oddziału IPN w Krakowie.

06.11.2025

W spotkaniu, które poprowadziła Roksana Szczypta-Szczęch (IPN) wzięli udział: prof. Kazimierz Dadak, ekonomista, zięć Wandy Półtawskiej, a także Barbara Oratowska, zastępca dyrektora Muzeum Narodowego w Lublinie, specjalistka w dziedzinie badania historii więźniarek FKL Ravensbrück oraz prok. Krzysztof Bukowski z Delegatury IPN w Koszalinie, który zajmuje się międzynarodowym śledztwem w sprawie zbrodni popełnionych na obywatelkach polskich w Ravensbrück. Współorganizatorem sympozjum było Stowarzyszenie Rodzina Więźniarek Niemieckiego Obozu Koncentracyjnego Ravensbrück. Wkrótce opublikujemy zapis wideo spotkania.

Dr Wanda Półtawska (1921-2023)

Uurodziła się 2 listopada 1921 r. w Lublinie. Wykształcenie odebrała w szkole urszulanek, działała w harcerstwie. Po wybuchu II wojny światowej kontynuowała naukę w ramach tajnych kompletów. Zaangażowała się w działalność konspiracyjną jako łączniczka.

W 1941 r. została zatrzymana przez Niemców. Po aresztowaniu poddano ją trwającemu wiele miesięcy brutalnemu śledztwu i wielokrotnie torturowano. Z więzienia na Zamku Lubelskim, we wrześniu 1941 r., trafiła do niemieckiego obozu koncentracyjnego w Ravensbrück, gdzie poddawano ją pseudomedycznym eksperymentom.

Po zakończeniu wojny starała się dawać świadectwo o obozowych przeżyciach. Relacje z pobytu w Ravensbrück zawarła w książce. Działała na rzecz upamiętnienia na terenie byłego niemieckiego obozu w Ravensbrück więzionych tam Polek. Równolegle prowadziła badania tzw. dzieci oświęcimskich (osób, które w bardzo młodym wieku znalazły się w obozach koncentracyjnych). Uczestniczyła także w pracach Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce.

Pod wpływem doświadczeń obozowych postanowiła zostać lekarzem, ukończyła studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Opracowała metodę „psychoterapii obiektywizującej”, opartą na uświadamianiu nieprzystosowanej młodzieży jej ról w społeczeństwie i w rodzinie. Zajmowała się też wpływem aborcji na psychikę kobiety. Praca naukowo-badawcza wpłynęła na jej zaangażowanie w działalność na rzecz obrony życia. W tym zakresie nawiązała współpracę z metropolitą krakowskim abp. Karolem Wojtyłą, kontynuując ją także po jego wyborze na papieża. Jej przyjacielskie relacje z Janem Pawłem II stały się tematem licznych wspomnień.

Została uhonorowana wieloma odznaczeniami państwowymi i kościelnymi, m.in. Orderem Orła Białego. IPN przyznał jej tytuł Świadka Historii (2018) i Kustosza Pamięci Narodowej (2019). Zmarła 25 października 2023 r.