• Facebook
  • X
  • Instagram
  • Szukaj

Odsłonięcie pomnika nagrobnego mjr. Józefa Gargasza „Grota” w Minodze

5 października 2025 r. w Minodze k. Skały odbyła się uroczystość odsłonięcia sfinansowanego przez Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie nowego pomnika nagrobnego na grobie mjr. Józefa Gargasza „Grota” – oficera dywersji Obwodu Armii Krajowej Miechów, dowódcy 1 kompanii Samodzielnego Batalionu Szturmowego „Suszarnia 106 DP AK, zamordowanego przez Urząd Bezpieczeństwa 4 marca 1953 r. W uroczystości wziął udział Wojciech Gargasz – syn Józefa i Zofii Gargaszów.

05.10.2025

Uroczystość rozpoczęła się mszą świętą w kościele parafialnym pw. Narodzenia NMP w Minodze, której przewodniczył ks. proboszcz Jerzy Ławicki.  

Po mszy uczestnicy w pochodzie udali się na cmentarz parafialny na dalszą część ceremonii z udziałem kompanii honorowej Wojska Polskiego, wystawionej przez dowództwo Garnizonu Kraków oraz Orkiestry Wojskowej w Bytomiu.

Po powitaniu zaproszonych gości odczytano listy skierowane do uczestników przez wiceprezesa Rady Ministrów – Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza oraz wojewodę małopolskiego dr. Krzysztofa Jana Klęczara. Przemówienie wygłosił m.in. naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Krakowie dr Maciej Korkuć. Następnie odsłonięto nagrobek, odczytano Apel Pamięci oraz złożono kwiaty.

Ppłk Mariusz Pietrusiński, reprezentujący dowódcę 2 Korpusu Polskiego, dowódcę Garnizonu Kraków gen. broni dr. Adama Joksa, przekazał rodzinie mjr. „Grota” rogatywkę garnizonową oficera wojska polskiego.

W uroczystości wzięli udział posłowie na Sejm RP, władze administracji rządowej i samorządowej, przedstawiciele Wojska Polskiego oraz Policji, organizacje społeczne i kombatanckie, reprezentanci placówek oświatowych i muzealnych, jednostki OSP oraz rodziny żołnierzy 106 Dywizji Piechoty Armii Krajowej.

Organizatorami uroczystości byli Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie oraz Urząd Miasta i Gminy Skała.

Józef Gargasz ps. „Grot” (1914-1953)

Urodził się 26 grudnia 1914 r. we wsi Czechy koło Brodów w woj. tarnopolskim. Uczęszczał do gimnazjum humanistyczno-przyrodniczego w Brodach. W 1938 r. ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty w Ostrowi Mazowieckiej. W kampanii polskiej 1939 r. wziął udział jako p.o. dowódcy kompanii 44 pp (13 DP). Przeszedł szlak bojowy przez Kutno, Łowicz, Spałę do Warszawy.

Uniknął niewoli i przybył wraz ze znajomym do wsi Krasieniec koło Iwanowic Włościańskich. W 1940 r. został dowódcą placówki Związku Walki Zbrojnej Słomniki. Na przełomie 1943/1944 objął funkcję szefa dywersji w Obwodzie Armii Krajowej Miechów. Nadzorował działalność oddziałów dywersyjnych i partyzanckich dowodzonych przez Juliusza Nowaka ps. „Babinicz”, Jana Molędę ps. „Trzaska”, Wojciecha Majewskiego ps. „Jaksa”. Zorganizował szereg akcji dywersyjnych, sabotażowych, ekspropriacyjnych i likwidacyjnych. Należał do najbliższych współpracowników szefa Kedywu Inspektoratu kpt. cc Antoniego Iglewskiego ps. „Ponar”.

We wrześniu 1944 r. – w związku z przygotowaniami do operacji „Burza” – objął dowództwo 1 kompanii Samodzielnego Batalionu Szturmowego „Suszarnia” 106 DP AK. Miał wówczas pod komendą ok. 300 ludzi skoszarowanych w obozie partyzanckim w lasach sancygniowskich. Wziął udział w walce batalionu 1 listopada 1944 r. przeciwko przeważającym siłom wroga.

Po wkroczeniu Armii Czerwonej nie ujawnił się i do początku lipca 1945 r. kontynuował zbrojną działalność niepodległościową w rejonie Słomnik. 9 czerwca 1945 r. podlegli mu żołnierze dokonali uderzenia na posterunek MO w Iwanowicach. Należał do organizacji „NIE” i Delegatury Sił Zbrojnych. Latem 1945 r. wyjechał na Pomorze Zachodnie, po czym jesienią wrócił do Krakowa, gdzie krótko działał w WiN. W 1946 r. udał się do Chrzelic, a w maju 1948 r. do Gliwic. Tam podjął pracę w Zjednoczeniu Przemysłu Nieorganicznego, studia wieczorowe na Wydziale Chemii Politechniki Śląskiej oraz zarejestrował się w WKU. 

9 października 1950 r – dzięki podstępowi - uciekł z budynku komitetu miejskiego PZPR w Gliwicach przesłuchującemu go funkcjonariuszowi. Od tego momentu ukrywał się. Był poszukiwany m.in. przez WUBP w Katowicach. W 1952 r. wrócił wraz z żoną do domu teściów w Sułkowicach koło Iwanowic Włościańskich.

4 marca 1953 r. udał się z Sułkowic do wioski Stoki koło Skały. Wkrótce do domu, gdzie przebywał, wtargnęło trzech funkcjonariuszy komunistycznej bezpieki, dwaj pozostali na zewnątrz. Po wylegitymowaniu i zrewidowaniu Gargasza próbowano go zatrzymać. Doszło do szarpaniny, w trakcie której jeden z funkcjonariuszy z bliska oddał strzał, mordując Gargasza na miejscu. Pogrzeb odbył się 12 marca 1953 r. Józef Gargasz został pochowany na cmentarzu parafialnym w Minodze. Wraz z nim w grobie spoczywa żona Zofia Gargasz z domu Misztal (1924-2010). Pochodziła ze wsi Sułkowice. Była łączniczką i sanitariuszką AK.

do góry