Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie

W obchodach, których gospodarzami byli wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar i zastępca dowódcy 2. Korpusu Polskiego i Komponentu Lądowego gen. dyw. Michał Rohde, wziął udział dyrektor Oddziału IPN w Krakowie dr hab. Filip Musiał. Mszy świętej w katedrze wawelskiej przewodniczył ks. prof. Jacek Urban, prepozyt Krakowskiej Kapituły Katedralnej. Przed Grobem Nieznanego Żołnierza obyła się ceremonia zmiany wart, odczytano Apel Pamięci, a żołnierze otrzymali odznaczenia państwowe i wyróżnienia. Obchody zakończył przemarsz pododdziałów.

Święto Wojska Polskiego zostało ustanowione w 1923 r. na pamiątkę zwycięstwa nad bolszewikami pod Warszawą trzy lata wcześniej. W 1950 r. władze komunistyczne zmieniły datę święta na 12 października (Dzień Wojska Polskiego obchodzono odtąd w rocznicę bitwy pod Lenino z 1943 r.). W 1992 r. 15 sierpnia ponownie stał się dniem, w którym honoruje się tradycje polskiego oręża.

Bitwa Warszawska

12 sierpnia 1920 r. wojska wroga stanęły pod Warszawą. Na linii Wisły miało dojść do decydującego starcia. Polski plan obrony wymagał powstrzymania trzykrotnie silniejszych bolszewików do czasu kontruderzenia sił skoncentrowanych nad Wieprzem. Z braku silnych odwodów rzucono do walki młodzież gimnazjalną i studencką, której za całe wyszkolenie wojskowe musiał czasem wystarczyć błyskawiczny kurs obsługi karabinu.

Oddziały obrony stolicy wypełniły zadanie i powstrzymały atak wroga. 15 sierpnia 1920 r. pod Radzyminem bolszewickie siły zostały odparte. Polskie wojska powstrzymały także wroga pod Płockiem i Modlinem. 16 sierpnia znad Wieprza ruszyło natarcie grupy uderzeniowej, które dzięki zaskoczeniu zmusiło siły bolszewickie do panicznej ucieczki.

Bitwa okazała się wielkim zwycięstwem, odwracając losy całej wojny. Dla wielu tak wielkim i nadzwyczajnym, że nazwana została „cudem nad Wisłą”, również dzięki wierze w szczególną opiekę Matki Boskiej nad wojskami polskimi, w przypadające tego dnia święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.