• Facebook
  • X
  • Instagram
  • Szukaj

Sesja naukowa. Adolf Karl Landl, austriacki żandarm, który został członkiem polskiej konspiracji

8 października 2024 r. w Muzeum Krakowa, w Sali Miedzianej pałacu Krzysztofory, odbyła się, współorganizowana przez krakowski oddział IPN, sesja naukowa poświęcona Adolfowi Karlowi Landlowi – austriackiemu żandarmowi, który został członkiem polskiej konspiracji.

08.10.2024

Adolf Karl Landl służył w austriackiej żandarmerii. W 1939 r. został zmobilizowany i wraz z 80 innymi żandarmami austriackiego pochodzenia trafił do Częstochowy. Następnie pełnił służbę na posterunkach w Piotrkowie, Opatowie, Staszowie, Kruszynie koło Radomia i Łopusznie koło Kielc.

W obliczu polityki okupacyjnej oraz osobistych przeżyć narastał w nim opór wobec brutalności względem polskiej ludności. Od jesieni 1941 r. zaczął współpracować z Mieczysławem Stemplewskim „Sergiuszem”, komendantem placówki ZWZ w Łopusznie. Z czasem przyjął pseudonim „Felek” i od tej pory do lipca 1944 r. przekazywał wiadomości o planowanych obławach, aresztowaniach, pacyfikacjach i akcjach skierowanych przeciw partyzantom. Pomagał mu Sepp Rotwein. Dzięki informacjom obu żandarmów udało się ocalić wielu mieszkańców powiatu kieleckiego.

W lipcu 1944 r., w obawie przez aresztowaniem Landla przez gestapo, AK upozorowała jego porwanie. „Felek” wstąpił do 4. Pułku Piechoty Legionów AK i pod dowództwem mjr. Józefa Włodarczyka „Wyrwy” uczestniczył w akcji „Burza”. Po rozwiązaniu oddziału ukrywał się pod Kielcami, a w listopadzie 1945 r. wrócił do Austrii. Opublikował tam wspomnienia „Mein polnisches Tagebuch” („Mój polski dziennik”). W 1961 r. odwiedził Polskę, spotykając się z mieszkańcami Łopuszna. Zmarł dwa lata później.

Tytuł krakowskiej sesji naukowej brzmiał „Adolf Karl Landl. Austriacki żandarm na posterunku w dystrykcie radomskim, z polskimi partyzantami i w powojennej Austrii (Adolf Karl Landl. Ein österreichischer Gendarm auf Posten im Distrikt Radom bei den polnischen Partisanen und in Nachkriegsösterreich). Słowo wstępne wygłosili: zastępca dyrektora ds. programowych Muzeum Krakowa Jacek Salwiński, konsul generalny Austrii w Krakowie Martin Gärtner, dyrektor Oddziału IPN w Krakowie dr hab. Filip Musiał oraz prezes Stowarzyszenia Kultury Pamięci „Vestigia Memoriae” Krzysztof Tworogowski.

Dyskusję z udziałem dr. Tomasza Domańskiego z Delegatury IPN w Kielcach (wygłosił prelekcję o niemieckiej pacyfikacji Skałki Polskiej na kielecczyźnie) oraz dr. Jochena Böhlera, dyrektora Wiedeńskiego Instytutu Wiesenthala Badań nad Holokaustem i Philippa Rohrbacha, historyka i współpracownika instytutu, a także publiczności, poprowadziła dr hab. Joanna Lubecka z krakowskiego IPN.

do góry