Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie

6 listopada 2015 r. w Hotelu Polskim przy ulicy Pijarskiej odbędzie się konferencja inaugurująca projekt edukacyjny „Utracone dziedzictwo – ziemianie w XX wieku”. Konferencja inauguruje równocześnie jubileusz piętnastolecia Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie oraz jest jedną z kilku imprez w ramach dwudziestopięciolecia Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego.

W bieżącym roku szkolnym Polskie Towarzystwo Ziemiańskie, Małopolskie Kuratorium Oświatowe w Krakowie, a także Oddziałowe Biura Edukacji Publicznej IPN w Krakowie, Poznaniu, Białymstoku, Lublinie, Rzeszowie oraz Gdańsku współorganizują wspomniany ponadregionalny projekt edukacyjny, którego tematem są dzieje ziemiaństwa polskiego, elity polskiego społeczeństwa do zakończenia II wojny światowej. Projekt dotyczy grupy społecznej, która przez ponad 150 lat nie tylko walczyła o wolną Polskę, ale także pracowała na rzecz poprawy bytu innych warstw społecznych. Była również zasłużona dla rozwoju i propagowania polskiej kultury. Kres istnienia ziemiaństwa przyniosła okupacja niemiecka i sowiecka, a w województwach centralnych państwa polskiego – komunistyczna reforma rolna z lat 1944–1945. Doprowadziła ona do zniknięcia ziemiaństwa z krajobrazu społecznego polskiej wsi. Wywłaszczono wówczas ostatnich przedstawicieli tej grupy.

Celem projektu jest nie tylko poznanie dziejów polskiej elity społecznej, nawiązującej swymi korzeniami do szlachty i rycerstwa, ale przede wszystkim zainteresowanie uczniów najnowszą historią Polski, szczególnie w jej lokalnym wymiarze. Wyjątkowo cenne mogą okazać się nie tylko spotkania ze świadkami historii, poznanie ich stylu bycia, ale także odkrywanie w najbliższym otoczeniu ucznia miejsc, które nawiązują do ziemiaństwa i jego dziejów.

Przedsięwzięcie ma cztery etapy. W każdym oddziale IPN projekt ma rozpocząć konferencja. W jej trakcie, obok części merytorycznej, powinien zostać przybliżony regulamin projektu. Kolejnym etapem będą warsztaty historyczne dla uczniów i nauczycieli. Punktem kulminacyjnym ma być konkurs składający się z etapu szkolnego, a następnie oceny zakwalifikowanych do etapu wojewódzkiego prac uczniów przez powołaną przez organizatorów komisję wojewódzką. Zwycięzcy tego etapu pojadą do Krakowa na trzydniową sesję naukowo-edukacyjną, połączoną z finałem ogólnopolskim konkursu, który będzie połączony nie tylko z podsumowaniem projektu, ale także licznymi atrakcjami dla wszystkich uczestników.

Konkurs jest przeznaczony dla młodzieży gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej z terenów całej Polski. Program konferencji inauguracyjnej jest dostępny na stronach internetowych Małopolskiego Kuratorium Oświaty, Instytutu Pamięci Narodowej oraz Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego.