English version18 stycznia 1945 r. wojska 1 Frontu Ukraińskiego zajęły centralne części Krakowa. Niemcy, mimo wcześniejszych przygotowań obronnych, ostatecznie prowadzili w mieście tylko ograniczone działania osłonowe, uznając priorytetowy charakter obrony Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Nie istniały żadne plany wysadzenia miasta. Sowieci do zdobycia Krakowa użyli także artylerii i lotnictwa. Zajęcie Krakowa było częścią działań wojsk uderzających w kierunku na Wrocław.
W PRL propaganda wylansowała opowieści o specjalnych operacjach sowieckich ukierunkowanych na ratowanie dziedzictwa kultury i zabytków Krakowa. Wykreowano też mit o sowieckiej rezygnacji z użycia artylerii i lotnictwa w trosce o zabytki, a także o zaminowaniu miasta przez Niemców i o rzekomo istniejącym „centralnym kablu”, który miał umożliwić zamianę miasta w ruiny.
Propagandowe tezy są podtrzymywane również przez obecne władze Rosji – w sposób oderwany od jakichkolwiek faktów. Również w Polsce wielu ludzi wciąż podtrzymuje zaszczepianą w PRL narrację o wydarzeniach lat 1944–1945.
Co dla Polski oznaczało zajęcie naszego
terytorium przez Armię Czerwoną?
Jaki był prawdziwy obraz operacji zajęcia Krakowa?
Odpowiedź na te pytania, oparta o dokumenty polskie, sowieckie i niemieckie, będzie celem konferencji współorganizowanej przez Kuratorium Oświaty, Instytut Pamięci Narodowej (Oddział w Krakowie) oraz Polską Akademię Umiejętności.
Po wystąpieniach zostanie zaprezentowany film „The Soviet Story”, zrealizowany przez grupę dokumentalistów, według scenariusza i w reżyserii Edvīnsa Šnore'a.
1945 – zniewolenie zamiast wolności. Armia Czerwona w Krakowie i Małopolsce
16 stycznia 2015 r. w godzinach 10.00–13.00
Polska Akademia Umiejętności (Duża Aula)
Kraków, ul. Sławkowska 17
Program konferencji:
Prowadzenie: Aleksander Palczewski, Małopolski Kurator Oświaty.
10.00–11.00
- Otwarcie konferencji, Przedstawiciel Polskiej Akademii Umiejętności.
- ZSRR wobec Polski w latach 1944–1945, dr Maciej Korkuć, naczelnik Biura Edukacji Publicznej IPN w Krakowie.
- „Manewr Koniewa” w styczniu 1945 roku – planowany „ratunek Krakowa” czy potrzeba chwili?, dr Piotr Sadowski.
- Otwarcie konkursu historycznego dla młodzieży dotyczącego tematu konferencji.
11.00–11.15 Przerwa – catering
11.15–13.00
- Pokaz filmu „The Soviet Story” zrealizowanego przez łotewską grupę dokumentalistów, według scenariusza i w reżyserii Edvīnsa Šnore'a. (wprowadzenie: dr Maciej Korkuć).
- Rozstrzygnięcie konkursu historycznego, wręczenie nagród.
- Podsumowanie konferencji, Aleksander Palczewski, Małopolski Kurator Oświaty.