English versionInstytut Pamięci Narodowej Oddział w Krakowie oraz Śródmiejski Ośrodek Kultury zapraszają do „Filmowego Klubu Historycznego” na projekcję filmu dokumentalnego „Żołnierze Wyklęci” w reżyserii Wincentego Ronisza.
26 marca (wtorek) 2013 r. , godz. 18.00
Śródmiejski Ośrodek Kultury w Krakowie, ul. Mikołajska 2
Wstęp wolny.
Od roku 2011 w dniu 1 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, honorujący pamięć żołnierzy zbrojnego podziemia antykomunistycznego. Żołnierze wyklęci to określenie żołnierzy podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego, stawiających opór próbie sowietyzacji Polski i podporządkowania jej ZSRR w latach 40. XX wieku. ostatni „żołnierz wyklęty" – Józef Franczak ps. „Lalek" z oddziału kpt. Zdzisława Brońskiego „Uskoka" – zginął w obławie w Majdanie Kozic Górnych pod Piaskami (woj. lubelskie) prawie dwadzieścia lat po wojnie – 21 października 1963 roku.
Data 1 marca nie jest przypadkowa. Tego dnia w 1951 r. w mokotowskim więzieniu komuniści strzałem w tył głowy zamordowali przywódców IV Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość – Łukasza Cieplińskiego i jego towarzyszy walki. Tworzyli oni ostatnie kierownictwo ostatniej ogólnopolskiej konspiracji, kontynuującej od 1945 roku dzieło Armii Krajowej. Zajęcie Polski przez Armię Czerwoną i włączenie połowy jej terytorium do ZSRS sprawiło, że dziesiątki tysięcy żołnierzy nie złożyło broni. Gotowi byli walczyć o odzyskanie niepodległości, wypełnić złożoną przysięgę. Powojenna konspiracja niepodległościowa była – aż do powstania Solidarności – najliczniejszą formą zorganizowanego oporu społeczeństwa polskiego wobec narzuconej władzy. W roku największej aktywności zbrojnego podziemia, 1945, działało w nim bezpośrednio 150–200 tysięcy konspiratorów, zgrupowanych w oddziałach o bardzo różnej orientacji. Dwadzieścia tysięcy z nich walczyło w oddziałach partyzanckich. Kolejnych kilkaset tysięcy stanowili ludzie zapewniający partyzantom aprowizację, wywiad, schronienie i łączność. Doliczyć trzeba jeszcze około dwudziestu tysięcy uczniów z podziemnych organizacji młodzieżowych, sprzeciwiających się komunistom. Łącznie daje to grupę ponad pół miliona ludzi tworzących społeczność Żołnierzy Wyklętych.