Nawigacja

Aktualności

Skwer imienia prof. Janusza Kurtyki w Tarnowie

17 lipca 2023 r. w parku na os. Zielonym w Tarnowie odbyła się uroczystość nadania skwerowi imienia prof. Janusza Kurtyki, prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, który zginął w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem.

W ceremonii w Tarnowie wzięli udział m.in. żona Janusza Kurtyki, Zuzanna, wicemarszałek Sejmu prof. Ryszard Terlecki, wiceminister edukacji prof. Włodzimierz Bernacki, zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma, zastępca dyrektora Oddziału IPN w Krakowie dr Michał Wenklar, wicewojewoda małopolski Ryszard Pagacz, organizator wydarzenia oraz tarnowski radny Stanisław Klimek.

– Człowiek wybitny, człowiek wielu talentów, który mimo że odszedł od nas ta szybko, bo przecież nie miał nawet 50 lat, gdy zginął w katastrofie, zostawił po sobie znaczące piętno. Był znakomitym historykiem, mediewistą, ale niezwykle bliska była mu Polska, dlatego ograniczył zainteresowania badawcze Średniowieczem, by zostać dyrektorem Oddziału IPN w Krakowie. Dyrektorem oddziału, który stał sie najlepszą placówką IPN. [...] Wytyczył mnóstwo nowych kierunków badawczych, które zyskały uznanie wówczas i do dzisiaj są istotne. To podziemie niepodległościowe, badanie negatywnych aspektów okresu stalinowskiego i późniejszego. To Janusz Kurtyka był inicjatorem idei pokazywania twarzy bezpieki. [...] Był człowiekiem formatu ogólnokrajowego, państwowego. [...] Tak jak sprawdził się jako prezes IPN, tak na pewno sprawdziłby się w wielu innych rolach – powiedział w swoim wystąpieniu dr Szpytma.

Prof. Janusz Kurtyka (1960-2010)

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej, historyk, znawca Polski średniowiecznej i badacz jej dziejów najnowszych, redaktor naczelny „Zeszytów Historycznych WiN-u”, prezes Zarządu Głównego Stowarzyszenia Społeczno-Kombatanckiego Zrzeszenie „Wolność i Niezawisłość”. Zginął 10 kwietnia 2010 r. w katastrofie samolotu prezydenckiego w Smoleńsku, w drodze na uroczystości upamiętniające 70. rocznicę Zbrodni Katyńskiej.

Urodził się 13 sierpnia 1960 r. w Krakowie. Absolwent Wydziału  Historyczno-Filozoficznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ukończył studia doktoranckie w Instytucie Historii PAN, gdzie w 1995 r. obronił rozprawę doktorską z zakresu nauk humanistycznych. W 2000 r. uzyskał stopień doktora habilitowanego. W latach 2000–2005 był organizatorem i dyrektorem Oddziału IPN w Krakowie.

Od 1979 r. działał w opozycji demokratycznej w Krakowie, był m.in. współzałożycielem Niezależnego Zrzeszenia Studentów w Instytucie  Historii UJ i członkiem Komitetu Założycielskiego NZS UJ, wykładowcą podziemnego Chrześcijańskiego Uniwersytetu Robotniczego. Był pracownikiem naukowym w Instytucie Historii PAN (od 1985 r.), członkiem Rady Naukowej Instytutu Historii PAN kadencji 1999–2002 i 2003–2006. W latach 1989–2000 był przewodniczącym Koła NSZZ „Solidarność” krakowskich placówek Instytutu Historii PAN.

Autor ok. 140 publikacji naukowych z zakresu historii Polski  średniowiecznej i wczesnonowożytnej oraz historii oporu  antykomunistycznego w Polsce po 1944 r., w tym czterech książek: „Generał Leopold Okulicki »Niedźwiadek« 1898–1946”, „Tęczyńscy. Studium z  dziejów polskiej elity możnowładczej w średniowieczu”, „Latyfundium tęczyńskie. Dobra i właściciele XIV–XVII w.”, „Odrodzone Królestwo. Monarchia Władysława Łokietka i Kazimierza Wielkiego w świetle nowszych badań”, współautor wielu opracowań zbiorowych. Był współpracownikiem „Polskiego Słownika Biograficznego”, współautorem „Słownika historyczno-geograficznego województwa krakowskiego w średniowieczu”, a od 1994 r. redaktorem naczelnym „Zeszytów Historycznych WiN-u”. Przewodniczył Komitetowi Redakcyjnemu serii „Konspiracja i opór społeczny w Polsce 1944–1956. Słownik biograficzny”, był członkiem redakcji czasopisma naukowego IPN „Aparat Represji w Polsce Ludowej 1944–1989”. Janusz Kurtyka należał m.in. do Polskiego Towarzystwa Historycznego, Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu i Polskiego Towarzystwa  Heraldycznego.

9 grudnia 2005 r. został wybrany przez Sejm RP na stanowisko prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, 29 grudnia 2005 r. złożył ślubowanie.

Laureat Nagrody im. Adama Heymowskiego (1996), II nagrody w Konkursie im. Klemensa Szaniawskiego (1998), Nagrody im. Joachima Lelewela (2000), Nagrody im. Jerzego Łojka (2001). W 2009 r. odznaczony przez Prezydenta  Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. W 2010 r. pośmiertnie uhonorowany nagrodą IPN Kustosz Pamięci Narodowej.

  • Skwer imienia prof. Janusza Kurtyki w Tarnowie. Fot. Żaneta Wierzgacz (IPN)
  • Skwer imienia prof. Janusza Kurtyki w Tarnowie. Fot. Żaneta Wierzgacz (IPN)
  • Skwer imienia prof. Janusza Kurtyki w Tarnowie. Fot. Żaneta Wierzgacz (IPN)
  • Skwer imienia prof. Janusza Kurtyki w Tarnowie. Fot. Żaneta Wierzgacz (IPN)
  • Skwer imienia prof. Janusza Kurtyki w Tarnowie. Fot. Żaneta Wierzgacz (IPN)
  • Skwer imienia prof. Janusza Kurtyki w Tarnowie. Fot. Żaneta Wierzgacz (IPN)
  • Skwer imienia prof. Janusza Kurtyki w Tarnowie. Fot. Żaneta Wierzgacz (IPN)
  • Skwer imienia prof. Janusza Kurtyki w Tarnowie. Fot. Żaneta Wierzgacz (IPN)
  • Skwer imienia prof. Janusza Kurtyki w Tarnowie. Fot. Żaneta Wierzgacz (IPN)
  • Skwer imienia prof. Janusza Kurtyki w Tarnowie. Fot. Żaneta Wierzgacz (IPN)
  • Skwer imienia prof. Janusza Kurtyki w Tarnowie. Fot. Żaneta Wierzgacz (IPN)
  • Skwer imienia prof. Janusza Kurtyki w Tarnowie. Fot. Żaneta Wierzgacz (IPN)
  • Skwer imienia prof. Janusza Kurtyki w Tarnowie. Fot. Żaneta Wierzgacz (IPN)
do góry