Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie

W Krakowie trwają uroczystości z okazji 35. rocznicy strajku w Hucie im. Lenina. Przed południem Rada Miasta Krakowa przyjęła okolicznościową rezolucję. Od 26 kwietnia 2023 r. na pl. o. Studzińskiego można oglądać wystawę autorstwa dawnego działacza Niezależnego Zrzeszenia Studentów, drukarza i kolportera wydawnictw drugoobiegowych Pawła Zechentera, zatytułowaną „Strajk w Nowej Hucie. 26 kwietnia – 18 maja 1988”. Zimny, przenikliwy wiatr nie przeszkodził w otwarciu ekspozycji. Podczas spotkania pod Wawelem IPN reprezentował zastępca dyrektora oddziału dr Michał Wenklar. Taka sama wystawa stanęła także obok pomnika „Solidarności” na pl. Centralnym im. R. Reagana w Nowej Hucie.

Rezolucja Rady Miasta Krakowa

(Rezolucja skierowana do mieszkańców przez Radę Miasta Krakowa w 35. rocznicę strajków kwietniowo-majowych w 1988 roku)

26 kwietnia 1988 roku rozpoczął się w nowohuckim kombinacie strajk okupacyjny. Protest objął prawie wszystkie wydziały i zakłady ówczesnej Huty im. Lenina. W przekazanych dyrekcji postulatach, poza podniesieniem płac i ponownym przyjęciem do pracy zwolnionych w stanie wojennym za działalność związkową kolegów, w ramach tzw. „postulatów solidarnościowych” żądano także podwyżek płac dla pracowników służby zdrowia, oświaty, emerytów i rencistów.

Mimo prób negocjacji pomiędzy dyrekcją kombinatu, a strajkującymi robotnikami, prowadzonych za pośrednictwem delegacji Episkopatu, w nocy z 4 na 5 maja 1988 r. strajk został brutalnie spacyfikowany przez oddziały ZOMO i brygady antyterrorystyczne. Pomimo zastosowanej przez władze komunistyczne przemocy, hutnicy nie ugięli się i podejmując strajk absencyjny doprowadzili do zwolnienia części z aresztowanych w trakcie pacyfikacji przywódców protestu.

Nowohucki sprzeciw zachęcił załogi innych zakładów pracy w kraju do podjęcia protestów i dał początek fali strajków, które zmusiły władze PRL do rozmów z liderami „Solidarności” i opozycji. „Wiosna Solidarności ’88” w Nowej Hucie zapoczątkowała demokratyczne zmiany w naszym kraju. 18 maja 1988 r. Komitet Strajkowy przekształcił się w jawnie działający Komitet Organizacyjny NSZZ „Solidarność”.

Dzisiaj w 35. rocznicę rozpoczęcia strajków w nowohuckim kombinacie ważnym jest przypomnienie roli jaką odegrała „Solidarność” w tych przełomowych wydarzeniach. Jest to okazja do oddania hołdu bohaterom tamtych dni, jakże często zapomnianym i pomijanym – samym pracownikom Huty, jak i różnym środowiskom i osobom, które udzieliły wielkiego wsparcia hutnikom.

Rada Miasta Krakowa wyrażą słowa uznania i podziękowania tym wszystkim, którzy czynnie włączyli się w odzyskanie niepodległości.