Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/aktualnosci/169843,83-rocznica-wybuchu-II-wojny-swiatowej-Uroczystosci-w-Kielcach-i-na-Westerplatte.html
03.03.2026, 00:48

83. rocznica wybuchu II wojny światowej. Uroczystości w Kielcach i na Westerplatte

1 września 2022 r. w Kielcach odbyły się uroczystości w 83. rocznicę wybuchu II wojny światowej. Delegacja kieleckiej delegatury IPN była także na Westerplatte.

01.09.2022

W Kielcach podczas pierwszej części uroczystości złożono kwiaty i zapalono znicze przy Pomniku Żołnierzy Września 1939 r. na cmentarzu Wojska Polskiego. Rys historyczny wydarzeń sprzed 83 lat przedstawił Marek Jończyk z Referatu Badań Historycznych Delegatury IPN w Kielcach. Opowiedział zebranym o genezie wybuchu II wojny światowej. Odwoływał się zarówno do agresji niemieckiej, jak i późniejszej agresji sowieckiej na Polskę. Przypomniał również o najważniejszych starciach w kampanii polskiej, m.in. obronie Westerplatte, bitwie pod Wizną czy obronie Warszawy. Podał również podstawowe dane o stratach polskich we wrześniu 1939 r. – 66 tys. poległych w walkach z Niemcami i 3 tys. z Sowietami, 420 tys. żołnierzy WP trafiło do niewoli niemieckiej, 250 tys. – sowieckiej.

Następnie zebrani przeszli do miejsca pochówku Stefana Artwińskiego, ostatniego przedwojennego prezydenta Kielc, by tam również złożyć kwiaty i zapalić znicze. Delegaturę IPN w Kielcach reprezentowali dr Tomasz Domański i Marek Jończyk. Organizatorem uroczystości był marszałek Województwa Świętokrzyskiego.

Z Kielc na Westerplatte

Reprezentacja z Kielc pojechała także na Westerplatte. Przed Pomnikiem Obrońców Wybrzeża byli uczestnicy II Rowerowego Rajdu im. Westerplatczyków i przedstawiciele Społecznego Komitetu „Pamiętamy o Westerplatczykach”. Kielecką delegaturę IPN reprezentowała naczelnik dr Dorota Koczwańska-Kalita.