Instytut Pamięci Narodowej w Krakowie

24 sierpnia 2022 r. w Bochni odbyła się uroczystość poświęcona Żydom – ofiarom zbrodniczej niemieckiej Akcji Reinhardt. Złożono kwiaty pod pomnikiem ofiar Holokaustu, a na Rynku otwarto wystawę IPN „Aktion Reinhardt 1942-1943”.

Krakowski oddział Instytutu reprezentowała zastępca dyrektora Cecylia Radoń, która przekazała burmistrzowi Stefanowi Kolawińskiemu okolicznościowy list prezesa IPN dr. Karola Nawrockiego.

24 sierpnia 1942 r. Żydów, którzy nie mieli dokumentów z potwierdzeniem zatrudnienia zmuszono do zebrania się w koszarach wojskowych w Bochni, skąd zostali deportowani do niemieckiego obozu zagłady w Bełżcu. Podczas samej akcji wymordowano 400-500 osób. Drugi etap deportacji Niemcy przeprowadzili 10 listopada 1942 r. Wtedy zastrzelili wszystkich chorych ze szpitala żydowskiego. W getcie zamordowali co najmniej 70 osób, około 100 wywieźli do obozu pracy w Płaszowie, a 500 do obozu zagłady w Bełżcu.

Dwa miesiące później dzielnicę żydowską w Bochni podzielono na dwie części – getto A (pracujący) oraz getto B (niepracujący). Ostatecznej likwidacji bocheńskiego getta dokonano 1 września 1943 r. W obu jego częściach przebywało wówczas około 4500-5000 osób. Żydów z getta A (1000 osób) wywieziono do obozu w Szebniach koło Jasła, z getta B (ok. 3000 osób) deportowano do KL Auschwitz. W Bochni oficjalnie pozostało około 250 osób, których pilnowali Ukraińcy. Mieli oni uporządkować i przeszukać teren getta, w celu odnalezienie ukrytych dóbr, które w zamierzeniu Niemców należało wysłać do Rzeszy.

Oprac. na podstawie książki Elżbiety Rączy, „Zagłada Żydów w dystrykcie krakowskim w latach 1939-1946”