Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/nauka-i-edukacja/edukacja-1/przystanek-historia/244199,Franciszek-Dudon-Bandzior-Dab.html
22.06.2026, 18:35

Franciszek Dudoń „Bandzior”, „Dąb”

22 czerwca 1946 r. w Budzowie zginął z rąk funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa Franciszek Dudoń ps. „Bandzior”, „Dąb”, partyzant Grupy Operacyjnej AK „Błyskawica”. Miał 23 lata.

22.06.2026

Urodził się 25 sierpnia 1923 r. Mieszkał w Marcówce, niewielkiej wiosce koło Zembrzyc w pow. suskim. Był żołnierzem Grupy Operacyjnej AK „Błyskawica” dowodzonej przez jego brata, sierż. Michała Dudonia ps. „Wicher”. W oddziale tym został zaprzysiężony 7 lutego 1946 r. Działalność partyzancką prowadził tylko od kwietnia do czerwca 1946 r. Wiadomo, że sam do oddziału zwerbował przynajmniej dwie osoby. 22 czerwca 1946 r. został postrzelony przez funkcjonariuszy UB w Budzowie. Nie są znane bliższe okoliczności tego zdarzenia. Po postrzeleniu udało mu się jeszcze uciec do sąsiedniej Jachówki, gdzie zmarł na skutek odniesionej rany. Został pochowany na cmentarzu parafialnym w Jachówce.

Informacje o Franciszku Dudoniu odnajdujemy w parafialnych księgach metrykalnych, gdzie przy jego nazwisku dokonano adnotacji „zastrzelony”, a także w protokole przesłuchania przez UB jednego z zatrzymanych żołnierzy oddziału.

Grupa Operacyjna AK „Błyskawica” kierowana przez Michała Dudonia powstała jesienią 1945 r. Działała na pograniczu powiatów wadowickiego i myślenickiego. Służyli w niej doświadczeni w walkach podczas niemieckiej okupacji byli żołnierze Armii Krajowej i Narodowej Organizacji Wojskowej. Od stycznia 1946 r. oddział był podporządkowany Zgrupowaniu Partyzanckiemu „Błyskawica” Józefa Kurasia ps. „Ogień”. Dzielił się na dwa plutony i mógł liczyć, według różnych szacunków, od 40 do 100 partyzantów i współpracowników. Michał Dudoń, brat Franciszka, kierował oddziałem do sierpnia 1946 r., kiedy zginął w niewyjaśnionych okolicznościach. Dowództwo po nim przejął Franciszek Łuczak ps. „Wróbel”. Grupa zakończyła działalność na początku 1947 r. po ogłoszeniu tzw. drugiej amnestii.

Tekst Maria Konieczna