Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

11 sierpnia 2022 r. na pl. o. Studzińskiego w Krakowie zastępca dyrektora oddziału IPN dr Michał Wenklar i dr Maciej Korkuć kierujący Oddziałowym Biurem Upamiętniania Walk i Męczeństwa złożyli kwiaty pod Krzyżem Katyńskim obok tablicy poświęconej Polakom, zamordowanym w Związku Sowieckim w latach 1937-1938. Przedstawicielom Instytutu towarzyszył wicewojewoda małopolski Ryszard Pagacz.

85 lat temu Sowieci rozpoczęli swoją zbrodniczą operację wobec Polaków. Stalinowski terror objął osoby, które znalazły się na sowieckim terytorium po wojnie polsko-bolszewickiej, gdy najbardziej na wschód wysunięte ziemie I RP pozostały poza granicami odrodzonej Polski. Ponad milion naszych rodaków – rdzenni mieszkańcy dawnych terenów RP i potomkowie zesłańców z czasów carskich, na mocy traktatu ryskiego, stali się sowieckimi obywatelami.

Tzw. operację polską NKWD, na polecenie Stalina, uruchomił szef sowieckiej policji politycznej Nikołaj Jeżow, rozkazem numer 00485 z 11 sierpnia 1937 r. Pod pretekstem działalności szpiegowskiej i kontrrewolucyjnej aresztowano ponad 140 tys. osób. W latach 1937-1938 Sowieci wymordowali ponad 100 tys. Polaków.

Ufundowana przez IPN tablica pamięci ofiar operacji polskiej NKWD został odsłonięta na pl. o. Studzińskiego pod Wawelem w styczniu 2018 r. Symboliczną opiekę nad tym upamiętnieniem sprawuje młodzież XLIV Liceum Ogólnokształcącego im. ks. Stanisława Konarskiego w Krakowie.

▶ Operacja polska NKWD 1937-1938. Zagłada na polecenie Stalina
▶ Operacja polska NKWD w mechanizmach Wielkiego Terroru 1937-1938
▶ Dodatek prasowy do pobrania [PDF]
▶ Serwis specjalny IPN: https://operacja-polska.pl