Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/aktualnosci/34640,Uniwersytet-Jana-Kazimierza-korzenie-naszej-polskosci-spotkanie-z-cyklu-Krakowsk.html
30.03.2026, 17:08

„Uniwersytet Jana Kazimierza: korzenie naszej polskości” – spotkanie z cyklu „Krakowska Loża Historii Współczesnej” – Kraków, 17 lutego 2016

17.02.2016

Instytut Pamięci Narodowej oraz Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie zapraszają na spotkanie w Krakowskiej Loży Historii Współczesnej, zatytułowane „Uniwersytet Jana Kazimierza: korzenie naszej polskości”. W dyskusji wezmą udział dr Paweł Naleźniak, dr hab. Adam Redzik i ks. prof. Józef Wołczański, a rozmowę poprowadzi jak zawsze Roman Graczyk.

Trudno wyobrazić sobie polski Lwów bez Uniwersytetu Jana Kazimierza. Dzieje tej uczelni zaczynają się wcześniej (w 1661 r. z chwilą przekształcenia jezuickiego kolegium w akademię) niż ta jego oficjalna nazwa, obowiązująca w czasach II Rzeczypospolitej. Jednak ten Lwów, choć tak bardzo polski, był zarazem bodaj najbardziej wielokulturową z polskich metropolii. Tu mieszały się żywioł polski, ukraiński, żydowski, niemiecki, ormiański, i inne, a z tej mieszanki rodziły się nie tylko konflikty, ale i wybitna twórczość – także na polu naukowym. Na zawsze pozostaną w historii polskiej nauki takie postacie jak Stefan Banach, Hugo Steinhaus, Roman Ingarden, Leon Chwistek, Stanisław Starzyński, Oswald Balzer, Franciszek Bujak, Ludwik Rydygier, Eugeniusz Romer, Szymon Aszkenazy – i wielu innych.

Pod koniec XIX wieku narodziła się na polskich Kresach Wschodnich ukraińska świadomość narodowa. I nieuniknione stało się jej zderzenie z polskim żywiołem, dominującym w mieście, w okresie odzyskiwania przez Polskę niepodległości w latach 1918–1920. Odtąd polski Lwów był miastem naznaczonym piętnem tego konfliktu – ale jako miejsce kulturotwórcze kwitł niezmiennie aż do 1939 r. Tego Lwowa już nie ma. Zniszczyły go dwa totalitaryzmy: okupacja sowiecka (1939–1941), potem niemiecka (1941–1944), potem wcielenie do ZSRR. W okresie rządów komunistycznych w Polsce nawet pamięć o polskim Lwowie nie mogła normalnie trwać. Dopiero po 1989 r. prace historyczne na ten temat nabrały rozmachu.

Co zostało we współczesnej Polsce z ducha przedwojennego Lwowa? Jaka jest kontynuacja słynnych lwowskich szkół naukowych we współczesnej polskiej nauce? O tym chcemy rozmawiać w Bibliotece przy Rajskiej.

17 lutego 2016 r., Wojewódzka Biblioteka Publiczna, w Krakowie, ul. Rajska 1, sala 315, III piętro, godz. 18.00.