Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/aktualnosci/247968,Uczcilismy-pamiec-osob-z-zaburzeniami-psychicznymi-zamordowanych-przez-niemiecki.html
23.09.2026, 01:10
Pomnik w Szpitalu im. Józefa Babińskiego w Krakowie. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pomnik w Szpitalu im. Józefa Babińskiego w Krakowie. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pomnik w Szpitalu im. Józefa Babińskiego w Krakowie. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pomnik w Szpitalu im. Józefa Babińskiego w Krakowie. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pomnik w Szpitalu im. Józefa Babińskiego w Krakowie. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)
Pomnik w Szpitalu im. Józefa Babińskiego w Krakowie. Fot. Janusz Ślęzak (IPN)

Uczciliśmy pamięć osób z zaburzeniami psychicznymi, zamordowanych przez niemieckich okupantów

22 września 2026 r., w Dniu Pamięci Ofiar Zagłady Osób z Zaburzeniami Psychicznymi na terenach okupowanej Polski podczas II wojny światowej, zastępca dyrektora Oddziału IPN w Krakowie dr Michał Wenklar złożył kwiaty pod pomnikiem w Szpitalu im. Józefa Babińskiego w Krakowie-Kobierzynie, upamiętniającym pacjentów placówki – ofiary niemieckich okupantów.

22.09.2026

Reprezentantowi IPN towarzyszył Maciej Bóbr, przedstawiciel szpitala im. Babińskiego.

Osoby cierpiące na choroby psychiczne stanowiły jedną z większych, a często zapominanych grup ofiar niemieckiego totalitaryzmu. W październiku 1939 r. Hitler zatwierdził projekt „uśmiercania z litości”. Podjęto decyzję o wcieleniu w życie programu „eliminacji życia niewartego życia” (Vernichtung von lebensunwertem Leben), określanego później jako Akcja T4. Pod hasłem „eutanazji” Niemcy dokonali morderstw osób niepełnosprawnych i pacjentów szpitali psychiatrycznych w III Rzeszy oraz na terenach okupowanych. 22 września 1939 r. wymordowali pensjonariuszy Krajowego Zakładu Psychiatrycznego w Kocborowie na Pomorzu – data ta została przyjęta przez Sejm RP jako Dzień Pamięci Ofiar Zagłady Osób z Zaburzeniami Psychicznymi. Ostateczna likwidacja krakowskiego Państwowego Zakładu dla Umysłowo i Nerwowo Chorych w Kobierzynie  nastąpiła 23 i 24 czerwca 1942 r. Kilkadziesiąt osób zabito na miejscu, ponad 500 wywieziono do KL Auschwitz i tam zamordowano. Wcześniej zamordowano pacjentów żydowskich, a od początku okupacji Niemcy ograniczali racje żywnościowe dla chorych, co doprowadziło do śmierci głodowej wielu pacjentów.