Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/aktualnosci/244774,Nie-tylko-Krwawa-Niedziela-Ludobojstwo-ukrainskich-nacjonalistow-na-Polakach-193.html
06.07.2026, 22:55

„Nie tylko Krwawa Niedziela. Ludobójstwo ukraińskich nacjonalistów na Polakach 1939-1947”. Dyskusja i pokaz filmu – Kraków, 10 lipca 2026

Zapraszamy na spotkanie dotyczące ludobójstwa ukraińskich nacjonalistów na Polakach na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, które odbędzie się 10 lipca 2026 r. w Sali Miedzianej Pałacu Krzysztofory, w Muzeum Krakowa (Rynek Gł. 35).

10.07.2026

Spotkanie rozpoczniemy o godz. 16.30 projekcją filmu dokumentalnego „Zmarłych pogrzebać” w reż. Katarzyny Osowskiej-Wołos z krakowskiego oddziału IPN. Po filmie odbędzie się rozmowa zatytułowana „Nie tylko Krwawa Niedziela. Ludobójstwo ukraińskich nacjonalistów na Polakach 1939-1947”.

Film stanowi zapis rozmów Katarzyny Osowskiej-Wołos z osobami ocalałymi z ludobójstwa na Wołyniu. Opowiada o tym, czym jest ludzkie cierpienie, jak głęboko sięga żal po stracie bliskich oraz najważniejsze, czy można wybaczyć sprawcom? Czy można przestać przywoływać w głowie straszliwe obrazy z ludobójstwa? Film pokazuje historie ludzi, którzy do dziś zmagają się z wielką traumą. To wyznania osób, które wciąż żyją z myślą, że zbezczeszczone szczątki ich bliskich pomimo upływu tylu lat, leżą w dołach śmierci, w studniach, na śmietniskach. Produkcja zawiera archiwalne fotografie osób zamordowanych na Wołyniu w latach 1942-1943, całość obrazu dopełnia muzyka Krzesimira Dębskiego.

Podczas dyskusji dr Paweł Naleźniak z krakowskiego oddziału IPN przedstawi fazy ludobójstwa, podkreślając przy tym, że Krwawa Niedziela to jedynie fragment większego wydarzeniach. Opowie o fazach wzmożenia mordów na Polakach oraz o zakresie czasowym całego ludobójstwa 1939-1947.

Ks. prof. Józef Marecki opowie o antychrześcijańskim charakterze ludobójstwa na Polakach na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej. Omówione zostaną losy poszczególnych duchownych zamordowanych w czasie trwania „oczyszczuwalnej akcji”. Poruszone zostaną kwestie dotyczące organizowania mordów oraz sakralizacji zbrodni.

Katarzyna Osowska-Wołos nawiązując do obrazu przedstawionego w filmie dokumentalnym opowie o losach dzieci w czasie ludobójstwa, a także przedstawi dalsze drogi ocalonych. Opowie o sierocińcach stworzonych dla wołyńskich dzieci i próbach poprawnego funkcjonowania w społeczeństwie. Poruszony zostanie temat traumy i braku zadośćuczynienia w postaci zakazu pochowania swoich najbliższych.

Uczestnikom spotkania rozdamy przygotowane przez Oddział IPN w Krakowie wołyńskie wpinki w kształcie przedwojennego woj. wołyńskiego z wyeksponowanym kwiatem lnu – symbolem ludobójstwa na Kresach, Do wpinek dołączone są kartoniki informacyjne w pięciu wariantach, zawierające zdjęcia z Wołynia oraz opisy zbrodni dokonanych przez OUN-UPA.