Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/aktualnosci/220632,W-Krakowie-oznaczylismy-grob-powstanca-slaskiego-Stefana-Iwanskiego.html
21.03.2026, 16:05

W Krakowie oznaczyliśmy grób powstańca śląskiego Stefana Iwańskiego

05.06.2025

5 czerwca 2025 r. na cmentarzu Rakowickim w Krakowie odbyła się uroczystość oznaczenia grobu powstańca śląskiego Stefana Iwańskiego znakiem pamięci „Tobie Polsko”. W ramach akcji „Wszyscy jesteśmy ze Śląska!” pracownicy Oddziału IPN w Katowicach odnajdują w całym kraju groby uczestników trzech powstań śląskich (1919-1920-1921).

Nad mogiłą Stefana Iwańskiego zebrali się m.in. przedstawiciele jego rodziny, pracownicy oddziałów IPN w Katowicach, Łodzi i Krakowie. Poczty sztandarowe wystawiły XXV LO im. Żeromskiego w Krakowie, Szkoła Podstawowa nr 86 im. Powstańców Śląskich w Krakowie oraz Zespół Szkół Elektrycznych nr 1 im. Powstańców Śląskich w Krakowie. Modlitwę zmówił o. Jerzy Pająk, duszpasterz środowisk kombatanckich. Jacek Trajdos (Oddział IPN w Łodzi) przedstawił sylwetkę Stefana Iwańskiego. Oznaczenia grobu dokonał Jan Kwaśniewicz. 

Kpt. Stefan Iwański urodził się w 1898 r. w miejscowości Krępa koło Iłży. W listopadzie 1918 r. wstąpił w szeregi Wojska Polskiego, gdzie podjął naukę najpierw w szkole podoficerskiej, a następnie w Szkole Podchorążych Piechoty i Saperów w Warszawie. W latach 1921-1936 służył w 5 pułku oraz 5 batalionie zapasowym Saperów w Krakowie. W 1921 r. dołączył jako ochotnik do kilkudziesięciotysięcznej armii powstańczej i brał udział w walkach III powstania śląskiego. Jako saper pełnił funkcję doradcy technicznego oraz zastępcy dowódcy oddziału destrukcyjnego, dowodzonego przez pchor. Janusza Meissnera. 

W kwietniu 1939 r. objął funkcję zastępcy dowódcy oraz oficera mobilizacyjnego w 10 Batalionie Saperów, który stacjonował w Sieradzu. Po agresji Niemiec na Polskę brał udział w walkach toczonych na linii Warty i w okolicach Sieradza. Po odwrocie – w obronie Warszawy, gdzie 17 września 1939 r. objął dowództwo 101. Batalionu Saperów. 

Po kapitulacji trafił do niemieckiej niewoli. Po wojnie mieszkał we Wrocławiu, a następnie w Krakowie, gdzie zmarł w 1976 r. Został uhonorowany m.in. Krzyżem Walecznych, Medalem Niepodległości, Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi.