Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/aktualnosci/218907,XV-Rajd-Szlakami-Zolnierzy-1-Pulku-Strzelcow-Podhalanskich-Armii-Krajowej.html
27.02.2026, 12:54

XV Rajd Szlakami Żołnierzy 1 Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej

W dniach 6-8 czerwca 2025 r. odbył się XV Rajd Szlakami Żołnierzy 1PSP AK. 220 uczestników rajdu przemierzało szlaki Beskidu Wyspowego wokół Kasiny Wielkiej, poznając historię oddziałów partyzanckich „Topór”, „Mszyca” oraz „Wilk”, a także placówek AK w Szczyrzycu, Dobrej, Skrzydlnej, Mszanie Kasinie oraz Tymbarku.

06.06.2025

Trasy rajdu miały łączną długość ok. 45 km. Biegły szlakami przez Ciecień, przełęcz Wielka Droga, Dzielec, Kasinę Wielką, Ćwilin, Gruszowiec oraz Śnieżnicę. Patrole odwiedzały punkty zadaniowe, przygotowane przez pracowników Oddziału IPN w Krakowie, rekonstruktorów SRH 1PSP AK oraz żołnierzy z 21. Batalionu Piechoty Górskiej z Wojnarowej. Zadania inspirowane były wydarzeniami, związanymi z funkcjonowaniem 1 PSP AK na tym terenie oraz upamiętniały ofiary represji niemieckich w Beskidzie Wyspowym. Patrole w trakcie rajdu musiały wykazać się wiedzą historyczną, geograficzną, umiejętnościami survivalowymi oraz znajomością zasad pierwszej pomocy.

Na górze Ciecień uczestnicy rajdu docierali do miejsc, gdzie znajdowały się obozy Oddziału Partyzanckiego „Topór”, dowodzonego przez por. Aleksandra Marczyńskiego ps. „Strzemię”, który wszedł w skład II Batalionu 1PSP AK. Następnie młodzież przechodziła przez przełęcz Wielkie Drogi i wzgórze Dzielec do Kasiny Wielkiej koło dworca PKP, który był celem ataków oddziałów Armii Krajowej w 1944 r. Tam, po sporządzeniu planu ataku, unikając patroli niemieckich, drużyny docierały do bazy Oddziału Partyzanckiego „Mszyca” w Zespole Szkół i Przedszkola nr 2 w Kasinie Wielkiej. 

Następnego dnia poprzez wzgórze Czarny Dział i żółty szlak grupy rajdowe docierały na górę Ćwilin, która była miejscem koncentracji oddziałów AK „Mszyca”, „Wilk” oraz „Topór”, w celu przyjęcia zrzutów broni i wyposażenia alianckiego dla podziemia. Po symbolicznym odebraniu zrzutów, grupy schodziły do Gruszowca pod Śnieżnicę, by upamiętnić ofiary niemieckich represji oraz odnaleźć Oddział Partyzancki „Wilk”. Następnie drużyny musiały odnaleźć patrol sowieckiej partyzancki i miejsce dogodne do przeprowadzenia akcji sabotażu na torach kolejowych. Po udanej akcji sabotażowej patrole docierały na nocleg do bazy rajdu.

W sobotę późnym wieczorem zakończyliśmy rajd ze względu na to, że zespoły z Wejherowa wcześnie rano w niedzielę wracały do domu. W klasyfikacji generalnej wygrał patrol z Zespołu Szkoły i Przedszkola nr 2 w Kasinie Wielkiej – kryptonim „Adam”, przed zespołami IV LO w Olkuszu – kryptonim „Przyjaciel” oraz patrolem Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego w Krakowie, który przyjął kryptonim „Pazur”. Nagrody ufundowane przez Oddział IPN w Krakowie wręczył naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej Michał Masłowski oraz dyrektor ZSiP w Kasinie Wielkiej Zbigniew Jarosz.

W niedzielę na zakończenie rajdu młodzież udała się na mszę świętą do kościoła w Kasinie Wielkiej. Organizatorem rajdu był Oddział IPN w Krakowie, a współorganizatorem Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznych 1 Pułk Strzelców Podhalańskich AK. Gospodarzem bazy rajdu był dyrektor Zespołu Szkół i Przedszkola nr 2 w Kasinie Wielkiej Zbigniew Jarosz, a wsparcia udzielił wójt Mszany Dolnej Mirosław Cichorz. W organizacji rajdu pomogli także żołnierze 21. Batalionu Piechoty Górskiej z Wojnarowej. 

Dziękujemy wszystkim za udział w rajdzie i do zobaczenia w przyszłym roku szkolnym na szlakach historii. Szczególne podziękowania przesyłamy również obsłudze szkoły i tym, którzy stanowili zaplecze rajdu.