Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/aktualnosci/214596,Upamietnienie-ofiar-pierwszego-transportu-Romow-do-KL-Auschwitz-Birkenau.html
28.02.2026, 19:32

Upamiętnienie ofiar pierwszego transportu Romów do KL Auschwitz-Birkenau

26 lutego 2025 r. w 82. rocznicę pierwszego transportu Romów KL Auschwitz-Birkenau, na terenie Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Miejscu Pamięci Romów odbyła się uroczystość, w której wziął udział dr Michał Wenklar, zastępca dyrektora Oddziału IPN w Krakowie.

26.02.2025

Wydarzenie rozpoczęło się przy bocznicy kolejowej „Judenrampe”, gdzie zapalono znicze. Następnie pod Pomnikiem Zagłady Romów i Sinti zabrał głos Roman Kwiatkowski, prezes Stowarzyszenia Romów w Polsce. Na zakończenie uroczystości złożono wieńce.

Organizatorami wydarzenia byli: Centrum Historii i Kultury Romów, Stowarzyszenie Romów w Polsce oraz Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau.

Obóz dla Romów w KL Auschwitz II-Birkenau, „Zigeunerlager”, został utworzony w lutym 1943 r. Znalazło się w nim ok. 23 tys. Romów z kilkunastu krajów Europy, głównie z Niemiec, Austrii i Czech. Przez pierwsze pół roku w wyniku głodu i chorób zginęło ok. 7 tys. z nich.

„Zigeunerlager” został ostatecznie zlikwidowany 2 sierpnia 1944 r. Niemcy zamordowali wówczas ok 4 tys. pozostających tam jeszcze więźniów. Łącznie w KL Auschwitz II - Birkenau zginęło ok. 21 tys. Romów. Jest to trzecia największa grupa ofiar po Żydach i Polakach.