W Małopolsce znajduje się pięć takich mogił, w tym dwie w Krakowie. Przed uroczystościami przy pomniku Żołnierzy Września i Armii „Kraków” na cmentarzu Rakowickim dyrektor krakowskiego IPN dr hab. Filip Musiał, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz oraz wojewoda małopolski Krzysztof Jan Klęczar zapalili znicze na grobach Franciszka Dąbrowskiego i Mieczysława Słabego.
Następnie dyrektor złożył znicz na grobie Franciszka Wolasa w Oświęcimiu. Dr. Musiałowi towarzyszył w imieniu prezydenta Oświęcimia wiceprezydent Krzysztof Kania, a w Kleczy Dolnej wraz z reprezentacją Campusu Bemke oraz młodzieżą szkolną, zapalili znicze na miejscu pochówku ks. Leona Bemkego.
Cecylia Radoń, zastępca dyrektora, odwiedziła groby umiejscowione na cmentarzach w województwie świętokrzyskim. Znicz zapłonął z jej rąk również na mogile westerplatczyka pochowanego w Otfinowie (gmina Żabno) oraz w miejscu pochówku sześciu żołnierzy WP poległych we wrześniu 1939 r. na terenie gminy Otfinów, gdzie towarzyszył sołtys Otfinowa Kamil Nowak.
Małopolska
KS. LEON BEMKE (1897-1984)
► Klecza Dolna, cmentarz przyklasztorny przy Collegium Marianum
Urodził się w 1897 r. w rodzinie kaszubskiej w Tupadłach. Ukończył Gimnazjum Księży Pallotynów na Kopcu. W 1925 r. uzyskał święcenia kapłańskie. W 1934 r. został wysłany do Wolnego Miasta Gdańska w celu objęcia opieki duszpasterskiej nad polską ludnością. Od września 1936 r. był kapelanem załogi Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. 1 września 1939 r. nie zdołał dotrzeć na Westerplatte, gdyż został aresztowany przez niemieckich policjantów. Dzięki zabiegom dyplomatycznym został zwolniony. Udało mu się przedostać na Litwę, a stamtąd do Szwecji. Przedostał się do Francji, gdzie był kapelanem 2. Warszawskiego Pułku Artylerii Lekkiej 2. Dywizji Strzelców Pieszych. Po wojnie przebywał we Francji i USA. Do kraju wrócił na stałe w 1976 r. Zmarł w 1984 r.
FRANCISZEK DĄBROWSKI (1904-1962)
► Kraków, cmentarz Rakowicki, ul. Prandoty, kwatera LXVII, rząd płd. 1, miejsce 4
Urodził się w 1904 r. w Budapeszcie. Służył w Wojsku Polskim od 1918 r. Ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty w Warszawie i rozpoczął służbę w 3. Pułku Strzelców Podhalańskich w Bielsku. Od 1937 r. służył w Wolnym Mieście Gdańsku jako zastępca komendanta Oddziału Wartowniczego Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. Był jednym z kierujących walkami obronnymi Westerplatte we wrześniu 1939 r. Wojnę spędził w obozach jenieckich. Po 1945 r. służył w marynarce wojennej. Współtworzył organizację kombatancką – Związek Obrońców Westerplatte. W związku ze służbą wojskową wstąpił do PPR. W 1950 r. został usunięty z partii i zwolniony ze służby. Zmarł w 1962 r. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
MICHAŁ ŁATA (1915-1995)
► Otfinów (gm. Żabno), cmentarz parafialny
Urodził się w 1915 r. w Siedliszowicach. W latach 1938-1939 został powołany do wojska. Służył w II Batalionie Morskim w Gdyni, a od czerwca 1939 r. w Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. W czasie obrony półwyspu został ranny. Następnie przebywał w stalagu, skąd został wysłany na roboty przymusowe. Po wojnie zamieszkał w Bielawie na Dolnym Śląsku. Tam pracował fizycznie aż do przejścia na emeryturę w 1975 r. Zmarł dwadzieścia lat później. Został pochowany w rodzinnych stronach, na cmentarzu parafialnym w Otfinowie.
MIECZYSŁAW SŁABY (1905-1948)
► Kraków, cmentarz wojskowy przy ul. Prandoty, kwatera 6 WOJ, rząd 6, miejsce 4, pas podoficerski
Urodził się w 1905 r. w Przemyślu. W 1933 r. ukończył studia medyczne na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Dwa lata później został powołany, jako lekarz, do wojska. Służył m.in. w 38. Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich. Od sierpnia 1939 r. był lekarzem w Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte. Opiekował się rannymi w czasie obrony półwyspu. Następnie został, mimo posiadania stopnia oficerskiego, umieszczony w stalagu. Po zakończeniu wojny jako lekarz został przydzielony do ambulatorium VIII Oddziału Wojsk Ochrony Pogranicza w Przemyślu. W listopadzie 1947 r. aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa. W wyniku brutalnego śledztwa zmarł w więzieniu na Montelupich w Krakowie 15 marca 1948 r. Pochowany potajemnie na cmentarzu wojskowym przy ul. Prandoty w Krakowie.
FRANCISZEK WOLAS (1916-1989)
► Oświęcim, cmentarz komunalny, ul. Wiklinowa 5, sektor F, rząd B, nr grobu 7_8
Urodził się w 1916 r. w Gierałtowicach koło Wadowic. W latach 1938-1939 odbywał służbę wojskową m.in. na Westerplatte. Brał udział w obronie półwyspu. Po kapitulacji został osadzony w obozie dla jeńców wojennych, a stamtąd wysłany w 1940 r. na roboty przymusowe do Iławy w Prusach Wschodnich. Od 1946 r. pracował jako ślusarz w Zakładach Chemicznych w Oświęcimiu. Od 1976 r. był na emeryturze. Zmarł w 1989 r.
Świętokrzyskie
WACŁAW BACHARZ (1915-1988).
► Rogów gm. Opatowiec (powiat kazimierski), cmentarz parafialny, główna aleja, po lewej stronie od wejścia.
Syn rolnika Tomasza i Ludwiki z domu Poradów. W wieku trzech lat został półsierotą. Ukończył cztery oddziały szkoły powszechnej i pomagał ojcu w prowadzeniu 1,5-hektarowego gospodarstwa. Czynną służbę wojskową odbywał w 4. Pułku Piechoty Legionów w Kielcach (1938-1939), skąd na Westerplatte przybył 31 marca 1939 r. w składzie Plutonu Wartowniczego. Bronił placówki "Przystań". W niewoli przebywał w Stalagu I A, pracując w okolicznych majątkach ziemskich u Niemców. Po zakończeniu wojny, wiosną 1945 r. powrócił w rodzinne strony i ożenił się, zamieszkując u teściów we wsi Kobiela. Razem z żoną prowadzili gospodarstwo rolne. Zmarł 26 kwietnia 1988 r. Odznaczenia: Odznaka Grunwaldzka (1960), Brązowy Medal "Zasłużonym na Polu Chwały" (1960), Medal "Za udział w wojnie obronnej 1939" (1982), odznaka honorowa "Za zasługi dla Miasta Gdańska" (1984). Pośmiertnie odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari.
BRONISŁAW DROBEK (1915-1998)
► Brzostków 28-136 (gm. Nowy Korczyn), cmentarz parafialny (Parafii pw. NMP Królowej Polski), główna aleja, po lewej stronie od wejścia.
Urodził się 3 kwietnia 1915 w Błotnowoli (gm. Nowy Korczyn), zmarł 11 grudnia 1998 r. Syn Macieja i Tekli z domu Podsiadło. Ukończył cztery oddziały szkoły powszechnej. Przed powołaniem do wojska pracował u rodziców na roli. W latach 1938-1939 odbywał czynną służbę wojskową w 4. Pułku Piechoty Legionów w Kielcach, skąd na Westerplatte został skierowany w marcu 1939 r. w stopniu starszego legionisty ze specjalizacją karabinowego, l lipca 1939 r. awansowany do stopnia kaprala. W czasie obrony był celowniczym ckm w wartowni nr 3. Do 1940 r. przebywał w niewoli w Stalagu I A. Póniej przewieziony w głąb Niemiec pracował w gospodarstwach niemieckich w Nadrenii, niedaleko Krefeldu. Po wyzwoleniu przez armię amerykańską w 1946 r. powrócił w rodzinne strony. Ożenił się w 1948 r. Prowadził gospodarstwo rolne przejęte po ojcu. Po przepisaniu ziemi w 1975 r. na dzieci, otrzymał rentę rolniczą. Był członkiem Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego. Rentę inwalidy wojennego uzyskał w 1991 r. Zmarł 11 grudnia 1998 r. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari (1989).
STEFAN GAJDA (1915-1991)
► Kazimierza Wielka 28-500, cmentarz parafialny, kwatera 11, aleja 4, grób 5
Ur. 1.05.1915 w Podolanach, zm. 24.02.1991. Syn Józefa i Marianny. Ukończył 5 oddziałów szkoły powszechnej. Przed powołaniem do wojska pracował w gospodarstwie rodziców. W latach 1938-1939 czynną służbę wojskową odbywał w 4. Pułku Piechoty Legionów w Kielcach, skąd 31 marca 1939 r. przybył na Westerplatte jako celowniczy. W czasie obrony był celowniczym ckm. Był kontuzjowany. Z niewoli jenieckiej zwolniony z powodu złego stanu zdrowia w 1940 r. Powrócił do rodzinnej wsi i pomagał bratu w prowadzeniu przejętej po rodzicach gospodarki. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari (1989).
JÓZEF GRUDZIEŃ (1915-1981)
►Rachwałowice 32-130, cmentarz parafialny w Rachwałowicach
Urodzony 4 sierpnia 1915 r. w Stradlicach, powiat Kielce. Syn Marcina i Agnieszki. Uczęszczał do wiejskiej szkoły powszechnej w Stradlicach. W latach 1938-1939 odbywał czynną służbę wojskową w 4. Pułku Piechoty Legionów w Kielcach, skąd na Westerplatte przybył 17 marca 1939 r. Walczył w obronie placówki "Przystań". Został ranny i kontuzjowany. Internowany do Stalagu I A. W połowie września 1939 r. zainicjował udaną ucieczkę, podczas której natknął się na rozproszone oddziały konne Wojska Polskiego, i z nimi dotarł do Warszawy. Z powodu niezaleczonej rany ulokowany został pośród rannych w szpitalu warszawskim. Po kolejnym bombardowaniu stolicy pociąg sanitarny dotarł do Wilna, gdzie rannych ulokowano w szpitalu na Antokolu. Po wkroczeniu Rosjan wywieziony w okolice Kowna, do majątku hrabiego Przeździeckiego w Rakiszkach, gdzie pracował przy trzodzie chlewnej. Po roku i dwóch miesiącach ulokowany w obozie Kozielsk, pracował w lesie przy stawianiu baraków, spławianiu i wyrąbie drzewa. Do obozu przybył gen. Anders, by tworzyć Polską Armię. Jako ochotnik okazał się zbyt słaby i niezbyt postawny. Wkrótce został wcielony do tworzącej się w Sielcach nad Oką Dywizji Kościuszkowskiej, z którą ruszył szlakiem bojowym wiodącym na zachód. Walczył pod Lenino, wyzwalał Warszawę, bił się na Wale Pomorskim, brat udział w zdobyciu Berlina 2 maja 1945 r. Pod koniec 1945 r. powrócił z wojskiem do Polski, do Chorzowa i tam został zdemobilizowany. Z Chorzowa wrócił do rodzinnych Stradlic, do starej matki i brata. W sylwestra 1945 r. poznał swą przyszłą żonę Stanisławę. Zbudowali w Brończycach mały dom i sami prowadzili gospodarstwo rolne.
Zmarł 15 lipca 1981 r. Odznaczenia: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Pośmiertnie odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtutti Militari.
FRANCISZEK ŁOJEK (1915-1997)
► Zborówek 28-133 (pow. buski, gm. Pacanów), sektor E, grób 354
Ur. 24.07.1915 w Komorowie (pow. buski), zm. 5.09.1997. Syn rolników Kazimierza i Katarzyny z domu Zasucha. Cztery oddziały szkoły powszechnej ukończył w Komorowie. Przed wojskiem pracował na roli i był strażakiem w Straży Pożarnej w Grabowicy. Czynną służbę wojskową odbywał w 4. Pułku Piechoty w Kielcach, skąd na Westerplatte przybył 5 kwietnia 1939 r. w stopniu legionisty ze specjalizacją celowniczego moździerzy. W czasie obrony walczył w składzie obsady wartowni nr 3 i na placówce "Tor kolejowy". Ranny. Z Westerplatte zabrany do niewoli niemieckiej i osadzony w Stalagu I A. Po zakończeniu wojny był w obozie emigracyjnym i stamtąd przedostał się do Kanady. Pracował początkowo na plantacji, potem otrzymał stałą pracę w fabryce. W 1951 r. wziął ślub. Na emeryturę przeszedł w 1980 r. Odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari (1989).
JÓZEF MICHALIK (1915-1987)
► Kazimierza Mała 28-500, cmentarz parafialny, sektor F, grób 1615
Ur. 18.03.1915 w Czyżowicach (gm. Bejsce), zm. 16.03.1987. Syn Błażeja i Rozalii z Walczaków. Ukończył cztery oddziały szkoły powszechnej w Bejscach. W latach 1938-1939 odbywał służbę wojskową w 4. Pułku Piechoty Legionów w Kielcach, skąd na Westerplatte przybył 31 marca 1939 r. w stopniu legionisty jako celowniczy karabinu maszynowego. W czasie obrony walczył na placówkach „Prom” i „Tor kolejowy”. Był kontuzjowany. Po kapitulacji wzięty do niewoli do Stalagu I A. W grudniu 1940 r. z powodu utraty zdrowia zwolniony do domu. Pomagając bratu w gospodarce działał równocześnie w oddziałach partyzanckich na terenie powiatu pińczowskiego. Po wojnie w 1946 r. ożenił się w Zbeltowicach. W 1985 r. otrzymał rentę inwalidy wojennego. Miał czworo dzieci, z których troje zmarło. Pośmiertnie odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari (1990).
JAN STRADOMSKI (1909-1970)
► Kazimierza Wielka 28-500, cmentarz parafialno-komunalny, sektor B4, rząd B, grób 9
Ur. 24.10.1909 w Nakle (pow. włoszczowski), zm. 27.01.1970. Syn Ludwika i Stanisławy z Walczaków. Ukończył cztery klasy gimnazjum. Służył w wojsku w 4. Pułku Piechoty Legionów w Kielcach od 1931 r. Na Westerplatte przybył 17 marca 1939 r. w stopniu kaprala. W czasie obrony na stanowisku zastępcy dowódcy placówki „Przystań”. Do 5 maja 1944 r. jako jeniec wojenny (numer 1509) przebywał w Stalagu I A (Stablack) i Stalagu I B. Po wojnie w 1947 r. przyjechał do Kazimierzy Wielkiej i rozpoczął pracę w Cukrowni „Łubna”. 18 czerwca 1966 r. zawarł związek małżeński z Zofią Malarą. Pośmiertnie odznaczony Srebrnym Krzyżem Orderu Virtuti Militari (1990).
STANISŁAW ZAJĄC (1915-1994)
► Zborówek 28-133 (pow. buski, gm. Pacanów)
Ur. 2.04.1915 we wsi Orzelec Duży (pow. staszowski, gm. Łubnice), zm. 1994. Po ukończeniu czterech oddziałów szkoły powszechnej pomagał rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. 24 marca 1938 r. powołany do służby wojskowej, do 4. Pułku Piechoty Legionów w Kielcach. Na Westerplatte przybył 17 marca 1939 r. i pełnił obowiązki wartownika. Podczas obrony obsługiwał ckm w schronie nad brzegiem morza, zwanym placówką „Fort”. Był ranny i kontuzjowany. Po kapitulacji wzięty do niewoli do obozu jenieckiego Stalag I A. Od 1941 r. pracował jako jeniec wojenny w fabryce amunicji i przy kopaniu rowów w okolicy Rajland nad Renem w miejscowości Krefeld. Oswobodzony po wkroczeniu wojsk amerykańskich, wrócił do domu. W 1946 r. ożenił się i zaczął gospodarzyć na własnym kawałku ziemi w Łubnicach w Tarnobrzeskiem. Rentę inwalidy wojennego otrzymał w 1980 r., nominację na stopień ppor. w stanie spoczynku w 1989 r. Zmarł w 1994 r. w wieku 79 lat.
