Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/aktualnosci/20283,Demontaz-tablicy-gloryfikujacej-dzialalnosc-formacji-zwalczajacych-oddzialy-podz.html
05.04.2026, 19:44

Demontaż tablicy gloryfikującej działalność formacji zwalczających oddziały podziemia niepodległościowego - Łącko, 30 września 2015 r.

30.09.2015

W dniu 30 września br. pracownicy techniczni krakowskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu dokonali, w porozumieniu z władzami samorządowymi gminy Łącko, demontażu umieszczonej w centrum miejscowości tablicy gloryfikującej działalność formacji zwalczających oddziały podziemia niepodległościowego. Tablica została wmurowana w celach propagandowych w ramach obchodzonych przez komunistyczne organa represji XXX rocznicy powstania Milicji Obywatelskiej.

Napis na tablicy, opatrzonej wizerunkiem komunistycznego odznaczenia „Krzyż Grunwaldu” oraz orłem bez korony, brzmiał: Poległym w dniu 22 września 1948 roku w walce o utrwalenie władzy ludowej funkcjonariuszom Milicji Obywatelskiej [tutaj wymieniono cztery nazwiska]. W XXX rocznicę powstania MO Społeczeństwo Łącka. Intencją wmurowania tej tablicy była chęć gloryfikacji formacji prowadzących walki z oddziałami podziemia niepodległościowego w okresie powojennym, t.j. Milicji Obywatelskiej podporządkowanej w latach 40. XX wieku Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego. Funkcjonariusze MO uczestnicząc w tym czasie w walce z podziemiem niepodległościowym działali pod nadzorem funkcjonariuszy Urzędów Bezpieczeństwa. Walki z podziemiem niepodległościowym, nazywane w okresie PRL „walkami o utrwalenie władzy ludowej”, były prowadzone w oparciu o terror i represje. Dotykały nie tylko żołnierzy podziemia ale także działaczy opozycji politycznej i szerokich kręgów społecznych, przywiązanych do ideałów wolności i niepodległości.

Istnienie tej tablicy budziło wielokrotnie sprzeciwy mieszkańców, którzy na znak protestu oblewali ją farbą. Były to formy obywatelskiego buntu przeciw zakłamywaniu historii Polski i gloryfikacji walk przeciw niepodległości Rzeczypospolitej. Utrzymywanie tego rodzaju obiektów jest nie do pogodzenia z szacunkiem dla dorobku walki Polaków o wolność obywatela i niezawisłość Państwa oraz dla pamięci ofiar totalitaryzmów w XX wieku.

Przejawy gloryfikacji formacji podporządkowanych władzom komunistycznym i ich działań przeciw niepodległościowemu podziemiu są rażąco niezgodne ze sformułowanym w polskim prawie zakazem publicznego propagowania systemów totalitarnych (art. 256 Kodeksu Karnego), a także z duchem artykułu 13 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. zakazującego istnienia partii politycznych i innych organizacji odwołujących się w swoich programach do totalitarnych metod i praktyk działania nazizmu, faszyzmu i komunizmu.