Wystawa plenerowa „»…Niech polska ziemia utuli ich do spokojnego snu...« Ekshumacje i identyfikacje ofiar terroru komunistycznego” – Kraków, 28 sierpnia – 16 września 2015 r., pl. o. Adama Studzińskiego w Krakowie pod Wawelem.
Oddział Instytutu Pamięci Narodowej zaprasza na otwarcie poruszającej wystawy „»…Niech polska ziemia utuli ich do spokojnego snu«. Ekshumacje i identyfikacje ofiar terroru komunistycznego”, 28 sierpnia br. o godz. 12.00, na pl. o. Adama Studzińskiego w Krakowie pod Wawelem. Będzie ona dostępna dla zainteresowanych Krakowian i turystów do 16 września.
Ekspozycja prezentuje 28 sylwetek polskich bohaterów – żołnierzy i oficerów Wojska Polskiego. Ich szczątki odnaleziono w wyniku dotychczasowych prac ekshumacyjnych i identyfikacyjnych prowadzonych przez ekipę specjalistów kierowanych przez prof. Krzysztofa Szwagrzyka. Wystawa opowiada także o współpracy Instytutu Pamięci Narodowej oraz Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie w ramach ogólnopolskiego projektu badawczego „Poszukiwania nieznanych miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego z lat 1944–1956” oraz Polskiej Bazy Genetycznej Ofiar Totalitaryzmów (PBGOT).
Wystawa ma na celu ocalenie od zapomnienia pomordowanych przez UB i ukrytych w nieoznakowanych miejscach. Na dwóch pierwszych planszach został zaprezentowany przebieg prac ekshumacyjnych oraz identyfikacyjnych. Szeroka publiczność ma możliwość zapoznania się ze specyfiką pracy archeologów, antropologów czy genetyków, którzy współpracowali z historykami przy tym projekcie.
Od ponad dwudziestu lat trwa powolny proces przywracania pamięci o ofiarach reżimu komunistycznego w Polsce. Z reguły zamordowanych wrzucano potajemnie do nieoznaczonych, często zbiorowych, dołów śmierci. Na różne sposoby zacierano wszelkie ślady po ich istnieniu, aby nie stały się przedmiotem pamięci i miejscem oddawania czci zamordowanym za wolną Polskę.
Zacieranie śladów zbrodni przez komunistów oznaczało dla rodzin pomordowanych wieloletnią niepewność co do losu ich bliskich. Uniemożliwiało ostatnie pożegnanie czy tak ważną w naszej kulturze tradycję odwiedzania grobów.
Pomordowanym bohaterom nie przywrócimy życia. Ale możemy przywrócić pamięć o ich dokonaniach i tożsamości. Po to, aby dzisiejszym i przyszłym pokoleniom pokazać, że Polska pamięta o tych, którzy walkę o wolność Ojczyzny przedkładali ponad osobiste szczęście i wygodę.
Elementem współpracy IPN oraz Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie jest stworzenie banku DNA – gromadzenie materiału genetycznego ofiar totalitaryzmów (i ich krewnych) w celu ich identyfikacji.
Bank DNA obejmuje ofiary XX-wiecznych totalitaryzmów: niemieckiego i sowieckiego, a także żołnierzy poległych w walkach frontowych i partyzanckich, osoby zaginione i zamordowane przez okupantów. Na wystawie zostały zaprezentowane sylwetki 28 zidentyfikowanych postaci.