Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/aktualnosci/202497,94-rocznica-urodzin-plk-Kuklinskiego-Uroczystosci-w-Krakowie.html
27.02.2026, 17:40

94. rocznica urodzin płk. Kuklińskiego. Uroczystości w Krakowie

13 czerwca 2024 r., w związku z przypadającą 94. rocznicą urodzin honorowego obywatela Krakowa Ryszarda Kuklińskiego, przy pomniku na pl. Nowaka-Jeziorańskiego odbyły się patriotyczne uroczystości z udziałem zastępcy dyrektora krakowskiego IPN Cecylii Radoń.

13.06.2024

Ryszard Kukliński (ur. 13 czerwca 1930 r. w Warszawie) był  pułkownikiem „ludowego” WP, który w 1971 r. z własnej inicjatywy podjął  współpracę z amerykańską Centralną Agencją Wywiadowczą. W latach  1971-1981 przekazał Amerykanom dziesiątki tysięcy tajnych planów Układu  Warszawskiego, m.in. ataku na państwa NATO. Zdawał sobie sprawę, że  ewentualny konflikt zbrojny w Europie, który w czasach zimnej wojny  groził użyciem broni jądrowej, zmiecie Polskę z powierzchni ziemi.

W obawie przed dekonspiracją w listopadzie 1981 r. Kukliński został  wraz z rodziną potajemnie wywieziony z Polski przez CIA. W 1984 r.  PRL-owski sąd wojskowy zaocznie skazał go na karę śmierci. Jedenaście  lat później, już po upadku komunistycznego państwa, wyrok uchylono, a w  1996 r. minister obrony narodowej przywrócił Kuklińskiemu stopień  pułkownika. Ostatecznie został uniewinniony i zrehabilitowany. W Stanach  Zjednoczonych także otrzymał stopień pułkownika armii USA i został  ekspertem Departamentów Obrony oraz Stanu.

Polskę odwiedził w 1998 r. Przyjął wtedy honorowe obywatelstwo  Krakowa. „To najwyższe wyróżnienie mojego życia” – powiedział odbierając  tytuł podczas uroczystej sesji Rady Miasta Krakowa.

Zmarł w 2004 r. na Florydzie. W 2016 r. został przez Prezydenta RP pośmiertnie awansowany na stopień generała brygady. W 2018 r. na pl.  Jana Nowaka-Jeziorańskiego przy Dworcu Głównym w Krakowie odsłonięto  pomnik upamiętniający Kuklińskiego.