Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

– Marian Misiak był reprezentantem najmłodszego pokolenia, któremu przyszło bić się o wolność w latach II wojny światowej i tuż po niej – powiedział w swoim wystąpieniu dyrektor krakowskiego oddziału IPN dr hab. Filip Musiał. – Doskonale rozumiał, że Sowieci, przekraczając w w 1944 r. dawną granicę II Rzeczypospolitej, przychodzą w tym samym celu, w jakim przyszli w 1939. Po to, by odebrać nam terytorium, wolność i suwerenność. Marian Misiak za walkę o niepodległość zapłacił najwyższą cenę.

Dr Musiał przypomniał, że IPN, poszukując szczątków bohaterów niepodległościowych i ofiar obu totalitaryzmów, kieruje się dewizą: „Wracamy po swoich”. – Takie uroczystości pogrzebowe są dla nas szczególnie istotne. Możemy powiedzieć, że także oni wracają do swoich. Marian Misiak spocznie na tej wyjątkowej wadowickiej kwaterze, obok innych bohaterów walk o niepodległość. Tam, gdzie jest jego miejsce, ale także dziesiątków tysięcy Polaków, którzy po II wojnie światowej kontynuowali walkę o niepodległy kraj – dodał dyrektor krakowskiego oddziału IPN.

Oprócz Instytutu organizatorem uroczystości pogrzebowych był burmistrz Wadowic Bartosz Kaliński. W ich trakcie odczytano list wystosowany do zgromadzonych przez wicepremiera, ministra obrony narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza. Na zakończenie dr Musiał i Sylwia Kurzyp, naczelnik Wydziału Analiz Historycznych Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN przekazali na ręce siostrzenicy Mariana Misiaka – Anny Giren, której towarzyszył mąż, wojskową czapkę i zdjęcie portretowe bohatera.

Przed ceremonią na wadowickiej nekropolii dr Musiał oraz naczelnik oddziałowego archiwum Rafał Dyrcz i jego zastępca Jacek Kwilosz złożyli kwiaty na grobie ppor. Mieczysława Kozłowskiego „Żbika”, „Bunta”, dowódcy oddziału niepodległościowego „Błysk”, w którym służył Marian Misiak. Szczątki ppor. Kozłowskiego zostały także odnalezione przez IPN i uroczyście pochowane w Rzykach pod Wadowicami, we wrześniu 2020 r.

Marian Misiak ps. „Anioł” (1925-1947)

Urodził się 30 grudnia 1925 r. w miejscowości Sielec w powiecie Włodzimierz Wołyński, ale młodość spędził w Żarkach (obecny powiat myszkowski). W 1940 r. został wywieziony do Niemiec na roboty przymusowe. Dwukrotnie próbował uciec i wrócić na teren okupowanej Polski. Starania te zakończyły się jednak niepowodzeniem i osadzeniem w karnym obozie pracy. W 1944 r. Misiak został skierowany do budowy okopów nad Sanem. Dopiero stamtąd udało mu się uciec.

Po powrocie w rodzinne strony dołączył do oddziału partyzanckiego Batalionów Chłopskich dowodzonego przez por. Mieczysława Filipczaka „Mietka”, „Macieja”. Do grupy tej należeli także jego ojciec, st. sierż. Józef Misiak „Jesion”, pełniący funkcję szefa oddziału, a także brat Henryk oraz dwie siostry – Irena i Maria.

W styczniu 1945 r., po zajęciu tych terenów przez Armię Czerwoną, oddział BCh „Mietka” został rozwiązany. Jego członkowie – zgodnie ze strategią przejmowania władzy w terenie, opracowaną przez konspirację ruchu ludowego – wstępowali w szeregi MO i UB, a także do „ludowego” WP. Marian Misiak zgłosił się do wojska. Został wysłany na front, gdzie walczył z Niemcami.

Rok po zakończeniu wojny, 2 lipca 1946 r. uciekł z bronią z armii podporządkowanej komunistom. Dołączył do niepodległościowego oddziału partyzanckiego „Błysk”, dowodzonego przez ppor. Mieczysława Kozłowskiego „Bunta”, funkcjonującego w ramach poakowskiej organizacji konspiracyjnej Armia Polska w Kraju. Przyjął pseudonim „Anioł”. Brał udział w akcjach zbrojnych.

Został aresztowany 19 sierpnia 1946 r. Przeszedł brutalne śledztwo prowadzone przez funkcjonariuszy PUBP w Wadowicach oraz Informacji Wojskowej. Wyrokiem komunistycznego Wojskowego Sądu Rejonowego w Krakowie z 4 grudnia 1946 r. został skazany na śmierć. Zamordowano go rankiem 17 stycznia 1947 r. w więzieniu przy ul. Montelupich w Krakowie. Ciało zagrzebano potajemnie na cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Szczątki Mariana Misiaka odnaleziono podczas prac poszukiwawczych IPN w 2018 r.