W parku Jordana hołd rotmistrzowi złożył dyrektor oddziału IPN dr hab. Filip Musiał. Odwiedziliśmy ponadto miejsca, w których Pilecki ukrywał się po ucieczce z niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz – dyrektor Musiał zapalił znicze pod tablicą pamięci w klasztorze bernardynów w Alwerni. Rtm. Pilecki schronił się tam 28 kwietnia 1943 r. Zastępca dyrektora dr Michał Wenklar był z kolei w dwóch innych punktach na szlaku ucieczki rtm. Pileckiego – w dworku Koryznówka w Nowym Wiśniczu (obecnie Muzeum Pamiątek po Janie Matejce) oraz w Tyńcu, przy wejściu do gospodarstwa Mazurkiewiczów. Wszędzie tam odważni ludzie, nie bacząc na śmiertelne zagrożenie ze strony Niemców, udzielili schronienia naszemu bohaterowi.
Znicz pamięci zapłonął również pod pomnikiem rtm. Pileckiego – patrona Małopolskiej Uczelni Państwowej w Oświęcimiu. Szkoła wyższa zajmuje m.in. budynek, do którego 14 czerwca 1940 r. Niemcy przywieźli pierwszy masowy transport więźniów do KL Auschwitz – 728 Polaków, m.in. członków niepodległościowej konspiracji oraz osoby aresztowane w obławach i łapankach.
Pamięć rotmistrza uczciliśmy także przy tablicy na Rynku w Bochni oraz w Parku im. rtm. Witolda Pileckiego w Nielepicach (gm. Zabierzów) i w Publicznej Szkole Podstawowej im. Pileckiego w Jodłówce (pow. bocheński).
Rotmistrz Witold Pilecki
25 maja 1948 r. o godz. 21.30 komuniści zabili jednego z najdzielniejszych obrońców Niepodległej. Żołnierza Armii Krajowej, organizatora ruchu oporu w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Auschwitz, uczestnika powstania warszawskiego.
Służbę Polsce rozpoczął w czasie wojny z bolszewikami w 1920 r. Walczył podczas kampanii wrześniowej 1939 r., a następnie w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego. W 1940 r., wykonując misję zleconą przez dowództwo ZWZ, dobrowolnie poddał się aresztowaniu i wywózce do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz, by zdobyć informacje o zbrodniach Niemców i zorganizować konspirację niepodległościową. Na skutek zagrożenia dekonspiracją podjął decyzję o ucieczce, którą udało mu się szczęśliwie przeprowadzić.
W 1944 r. walczył w powstaniu warszawskim, w zgrupowaniu Chrobry II. Od 1945 r. służył w 2. Korpusie Polskim we Włoszech, skąd – decyzją gen. Władysława Andersa – wrócił do Polski, by odtworzyć rozbite po działaniach wojennych struktury wywiadowcze, działające dla Rządu RP na Uchodźstwie. Został aresztowany w maju 1947 r., osadzony w areszcie śledczym przy ul. Rakowieckiej w Warszawie i poddany okrutnemu śledztwu. Mimo tortur do końca zachował żołnierską postawę. Pozostał wierny dewizie: Bóg, Honor, Ojczyzna.
Pokazowy proces przed komunistycznym sądem trwał dwa tygodnie. Rtm. Pilecki i jego podwładni zostali skazani za „szpiegostwo”. Orzeczono trzy kary śmierci i kilka długoletniego więzienia. Ostatecznie Tadeuszowi Płużańskiemu i Marii Szelągowskiej kary śmierci zamieniono na dożywotnie więzienie. Rtm. Pilecki został zamordowany strzałem w potylicę, wieczorem 25 maja 1948 r. Ciało złożono w nieoznaczonym miejscu na warszawskich Powązkach.
Przed II wojną światową Witold Pilecki gospodarował w rodzinnym majątku w Sukurczach. Organizował pomoc społeczną, kółka rolnicze i kursy przysposobienia wojskowego. Założył rodzinę. Rozwijał zdolności artystyczne: rysował, malował, pisał wiersze…
Do 1989 r. wszelkie informacje o dokonaniach i losie Witolda Pileckiego podlegały w PRL ścisłej cenzurze. W lipcu 2006 r. prezydent Lech Kaczyński, w uznaniu zasług Witolda Pileckiego i jego oddania sprawom ojczyzny, odznaczył go pośmiertnie Orderem Orła Białego. W 2013 r. został pośmiertnie awansowany na pułkownika.
Znicze pamięci w całym kraju
- Alwernia, Klasztor oo. Bernardynów – pod tablicą pamiątkową
- Białystok, XI LO im. rtm. W. Pileckiego przy ul. A. Grottgera 9, w którym znajduje się miejsce upamiętnienia patrona szkoły
- Bochnia (woj. małopolskie), Rynek 2 – tablica pamięci
- Chorzów-Batory, przy Dębie Pamięci „Witold”, znajdującym się na skwerze imienia Rotmistrza Witolda Pileckiego
- Częstochowa, al. Wolności 33 – tablica poświęcona rtm. Witoldowi Pileckiemu
- Gdańsk, pomnik rtm. W. Pileckiego obok Muzeum II Wojny Światowej
- Goleniów: uroczystość pod pomnikiem rtm. W. Pileckiego
- Gorzów Wielkopolski, pomnik rtm. W. Pileckiego
- Inowrocław, ul. rtm. Witolda Pileckiego
- Jodłówka (woj. małopolskie), tablica pamięci rtm. Witolda Pileckiego w Publicznej Szkole Podstawowej im. Rotmistrza Witolda Pileckiego
- Katowice, obelisk poświęcony rtm. Witoldowi Pileckiemu na skwerze im. rtm. Witolda Pileckiego
- Kierz Niedźwiedzi, tablica pamiątkowa przed budynkiem Szkoły Podstawowej im. Rotmistrza Witolda Pileckiego
- Koszalin, pomnik rtm. Witolda Pileckiego przy ul. rtm. Witolda Pileckiego 8
- Kraków, pod popiersiem rtm. W. Pileckiego w Galerii Wielkich Polaków XX wieku, w parku Jordana o godz. 21.30
- Krasocin, pod tablicą pamiątkową znajdującą się w budynku Zespołu Placówek Oświatowych im. Rotmistrza Witolda Pileckiego w Krasocinie
- Lublin, Zamek Lubelski
- Łagiewniki (woj. dolnośląskie), pomnik Witolda Pileckiego, plac między ulicami Kłodzką i Nadrzeczną
- Łódź, Pomnik Ofiar Komunizmu
- Malbork, tablica pamięci rtm. Witolda Pileckiego
- Nielepice (woj. małopolskie), Park im. rtm. Witolda Pileckiego
- Nowy Wiśnicz (woj. małopolskie), Dworek w Koryznówce
- Olsztynek, tablica pamięci przy Szkole Podstawowej nr 2 im. rtm. Witolda Pileckiego przy ul. Ostródzkiej 2
- Opole, pomnik rtm. Witolda Pileckiego przy ul. rtm. Witolda Pileckiego
- Oświęcim, pomnik przy Małopolskiej Uczelni Państwowej im. Rotmistrza Witolda Pileckiego
- Poznań, w podcieniach dziedzińca klasztoru dominikanów, pod tablicą upamiętniającą rtm. Pileckiego
- Radom, pod tablicą upamiętniającą rotmistrza Witolda Pileckiego umieszczoną na budynku Zespołu Szkół Samochodowych w Radomiu, który jest patronem tej szkoły.
- Rzeszów, pod tablicą pamięci na Osiedlu Franciszka Kotuli przy Rondzie im. rtm. Witolda Pileckiego
- Słubice (woj. lubuskie), Panteon Pamięci Żołnierza Polskiego
- Szczecin, odsłonięcie tablicy upamiętniającej rtm. W. Pileckiego na gmachu Technikum Ekonomicznego w Szczecinie im. rtm. W. Pileckiego
- Śrem, Park Śremskich Odlewników, pod pomnikiem rtm. Pileckiego
- Tyniec (woj. małopolskie), ul. Bogucianka – pod tablicą pamiątkową
- Warszawa, Powązki Wojskowe – symboliczny grób rtm. Witolda Pileckiego w „Kwaterze na łączce”
- Warszawa, pomnik rtm. Witolda Pileckiego przy Alei Wojska Polskiego na warszawskim Żoliborzu
- Warszawa, Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów PRL:
– godz. 14:30 – spacer edukacyjny „Warszawskie ślady Rotmistrza Pileckiego”,
zapisy: edukacja@muzeumrakowecka7.pl
– godz. 18:30 – Monodram Przemysława Tejkowskiego „Melduję Tobie Polsko. Rotmistrz Pilecki” – pawilon XII. Jest to emocjonalna, budząca grozę relacja oparta na faktach, przedstawiona w formie zeznań. Scenariusz oparty na listach i pamiętnikach rtm. Pileckiego oraz protokołach zeznań przed komunistycznym sadem pokazuje jego trudną drogę od dobrowolnego wejścia w mury Auschwitz aż do śmierci w mokotowskiej katowni w 1948 roku,
zapisy: pokaz@muzeumrakowiecka37.pl
– godz. 20:00 – Msza św. w intencji rtm. Witolda Pileckiego
– godz. 21:20 – Uroczystości pod Ścianą Śmierci, Apel Pamięci, składanie wieńców - Wieluń (woj. łódzkie) – przy popiersiu w parku im. rtm. W. Pileckiego
- Wrocław, pomnik Witolda Pileckiego, który znajduje się przy promenadzie Staromiejskiej
- Żyznów (woj. podkarpackie) – Szkoła Podstawowa im. rtm. Witolda Pileckiego – tablica upamiętniająca rtm. W. Pileckiego