Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/aktualnosci/20038,Finisaz-wystawy-Krakowscy-Wykleci-Krakow-6-wrzesnia-2014.html
24.03.2026, 21:33

Finisaż wystawy „Krakowscy Wyklęci” – Kraków, 6 września 2014

06.09.2014

6 września 2014 r. (sobota) zapraszamy na finisaż wystawy Krakowscy Wyklęci, który odbędzie się w Fabryce Emalia Oskara Schindlera, ul. Lipowa 4.

Czas trwania wystawy  został przedłużona do 7 września ze względu  na duże zainteresowanie.
IPN jest partnerem tej wystawy.

W programie: 

  • 16.00–16.45 – oprowadzanie po wystawie – Grzegorz Jeżowski, kurator wystawy
  • 16.55 – projekcja filmu Kapłan Wyklęty – ks. Władysław Gurgacz – Kapelan Polski Podziemnej (sala kinowa)
  • 18.00–19.00 – koncert  Andrzeja Kołakowskiego (sala kinowa)
  • 19.30–20.15 – oprowadzanie po wystawie – Grzegorz Jeżowski, kurator wystawy

http://www.mhk.pl/aktualnosci/305

Wystawa Krakowscy Wyklęci przedstawia wydarzenia z lat 1944–1956 przez pryzmat losów związanych z Krakowem osób, które po zakończeniu II wojny światowej zdecydowały się na kontynuowanie walki o suwerenność Polski w szeregach antykomunistycznego podziemia. Znajdują się wśród nich żołnierze – weterani walk z lat 1914–1920, kampanii wrześniowej oraz konspiracji antyniemieckiej z lat 1939–1945, żołnierze zawodowi, osoby cywilne, przedstawiciele różnych grup społecznych, poglądów politycznych i pokoleń.

Zatartą przez politykę komunistycznych władz pamięć o Żołnierzach Wyklętych przywracają zgromadzone na wystawie fotografie, dokumenty, żywe relacje i wyjątkowe pamiątki. Wśród eksponatów znajdują się m.in. stuła, brewiarz i pistolet „Vis", należące do księdza Władysława Gurgacza, pistolet maszynowy Sturmgewehr 44, używany przez żołnierzy podziemia niepodległościowego, drzwi z aresztu ze zniszczonymi napisami więźniów przetrzymywanych w Wojewódzkim Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Krakowie, klucz z więzienia świętego Michała oraz przedmioty wykopane na terenie obozowiska Oddziału „Żandarmeria" Polskiej Podziemnej Armii Niepodległościowej. Wiele z nich prezentowanych jest w Krakowie po raz pierwszy.

Ekspozycja podzielona została na sześć części. Pierwszą z nich stanowi przypomnienie o wysiłku zbrojnym Armii Krajowej w walkach przeciwko Niemcom w czasie akcji „Burza". W drugiej przedstawiono związki Żołnierzy Wyklętych z ideowym i militarnym dziedzictwem Polskiego Państwa Podziemnego i jego siły zbrojnej – Armii Krajowej (AK).  W trzeciej części ukazany został największy sukces podziemia niepodległościowego w Krakowie – rozbicie więzienia świętego Michała i uwolnienie z niego 64 osób.

Kolejne części wystawy dotyczą, podejmowanych przez aparat państwowy PRL-u, wysiłków zmierzających do fizycznej likwidacji oraz kompromitacji konspiratorów niezłomnie walczących o niepodległość Polski. W części czwartej przybliżono procesy pokazowe w Krakowie z lat 1947–1949 oraz  biografie osób w nich skazanych. W piątej – działania operacyjne przeciwko najdłużej funkcjonującym oddziałom partyzanckim. Wystawę zamyka część poświęcona zabiegom propagandy komunistycznej, która za pomocą prasy, beletrystyki, filmu dokumentalnego i fabularnego starała się utrwalić w społeczeństwie niechęć do walczących z systemem „bandytów".

Również dziś historia Żołnierzy Wyklętych budzi wiele kontrowersji. Wystawa Krakowscy Wyklęci pozwala zdobyć wiedzę, zmierzyć się z uprzedzeniami i stereotypami, zrozumieć sytuację, poglądy i motywacje osób, które po 1945 roku (często kolejny raz w swoim życiu) chwyciły za broń w imię  obrony niepodległości Polski.

Kurator wystawy: Grzegorz Jeżowski

Patronat: Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie

Pliki do pobrania