Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/aktualnosci/20018,71-rocznica-pacyfikacji-Michniowa-Michniow-1213-lipca-2014.html
28.03.2026, 22:37

71. rocznica pacyfikacji Michniowa – Michniów, 12–13 lipca 2014

12.07.2014

W dniach 12–13 lipca 2014 r. w Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie odbędą się uroczyste obchody 71. rocznicy pacyfikacji Michniowa.

Program uroczystości:

12 lipca 2014 r.

  • 12.00 – inauguracja obchodów rocznicowych
  • 12.40 – „Nasz Michniów – pamiętamy". Program artystyczny przygotowany przez Centrum Kształceniowo-Integracyjne w Michniowie
  • 13.00 – Msza Święta
  • 14.00 – złożenie kwiatów przed mogiłą pomordowanych mieszkańców Michniowa

13 lipca 2014 r.

  • 15.00 – Msza Święta

Uroczystościom towarzyszyć będzie prezentacja wystawy „Z kart pamięci… Michniów". Zgromadzone na wystawie eksponaty i materiały nawiązują do wydarzeń z 12–13 lipca 1943 roku, kiedy to członkowie niemieckich formacji policyjnych dokonali brutalnej pacyfikacji wsi. W tych dniach, według najnowszych ustaleń historyków, zamordowano w Michniowie 204 osoby, w tym 102 mężczyzn, 54 kobiety i 48 dzieci. Najmłodszą ofiarą pacyfikacji był dziewięciodniowy Stefan Dąbrowa. Jego rodzice, Piotr i Irena, oraz dwuletnia siostra Elżbieta również znaleźli się w grupie mieszkańców wsi, zamordowanych przez niemieckich policjantów i żandarmów. Pacyfikacja Michniowa była zemstą władz niemieckich, za pomoc okazywaną przez mieszkańców wsi żołnierzom Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury". W trakcie pacyfikacji siły niemieckie dowodzone m.in. przez kapitana Gerulfa Mayera i podporucznika Adalberta Mayera dopuściły się licznych zbrodni na ludności Michniowa. Mieszkańców wsi palono żywcem w stodołach, zabijano strzałami z karabinów i przebijano bagnetami. Na roboty przymusowe w głąb III Rzeszy wywieziono 18 michniowskich dziewcząt i kobiet. Część z nich – jako robotnice rolne – została przekazana niemieckim bauerom w okolicach Hanoweru i Stadthagen. Wyjeżdżając z Michniowa, Niemcy zabrali ze sobą 10 osób, które poddano brutalnemu śledztwu, 9 z nich skierowano do obozów koncentracyjnych, z których po wojnie powróciły jedynie 3 osoby.

Na ekspozycji prezentowane są oryginalne materiały historyczne, w tym elementy uzbrojenia, odzieży obozowej, a także dokumenty i zdjęcia pochodzące z kolekcji prywatnych oraz zasobu Archiwum Państwowego w Kielcach, Muzeum Orła Białego w Skarżysku-Kamiennej, Instytutu Pamięci Narodowej w Kielcach, Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu oraz Muzeum Wsi Kieleckiej.

Autorami wystawy są: Ewa Kołomańska i dr Maciej Chłopek. Opracowanie plastyczne ekspozycji – Janusz Furmańczyk. Wystawa została sfinansowana ze środków Fundacji „Pomnik-Mauzoleum" w Michniowie.

Pliki do pobrania