Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/aktualnosci/19923,Grudzien-1970-niedokonczona-rewolucja-spotkanie-z-cyklu-Krakowska-Loza-Historii-.html
26.03.2026, 23:37

„Grudzień 1970: niedokończona rewolucja” – spotkanie z cyklu „Krakowska Loża Historii Współczesnej” – Kraków, 19 marca 2014

19.03.2014

Instytut Pamięci Narodowej oraz Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie zapraszają na spotkanie „Grudzień 1970: niedokończona rewolucja". W dyskusji udział wezmą dr Michał Paziewski, dr Jarosław Szarek. Spotkanie poprowadzi Roman Graczyk.

Książka Michała Paziewskiego jest kompendium wiedzy o rewolcie robotniczej w Szczecinie na przełomie 1970 i 1971 r. Ale oprócz waloru encyklopedycznego, ważny jest też jej walor systematyzujący: pokazuje bunt szczeciński z 1970/ 1971 r. na tle ewolucji ustroju PRL.

Z jednej strony bunt w Szczecinie, będący częścią „wypadków grudniowych" (jak je nazywała komunistyczna propaganda), które zmiotły ekipę Gomułki, był pokazem siły robotników. Potrafili oni nie zaprzestać protestów po zmianie ekipy rządzącej i zmusić jej najwyższych przedstawicieli do przybycia do Stoczni im. Adolfa Warskiego. Opis wielogodzinnej dyskusji Gierka, Jaroszewicza, Jaruzelskiego i innych ze strajkującymi 24 stycznia 1971 r. robi niesamowite wrażenie. To nie były zwykłe gesty władzy komunistycznej, lecz gesty władzy zdestabilizowanej – a przez to skłonnej do ustępstw.

Z drugiej jednak strony ten bunt okazał się nieskuteczny: ustępstwa były w sumie drugorzędne, a przede wszystkim nie budowały dynamiki demokratyzacji i liberalizacji. Jak wiemy, po Grudniu '70 system okazał zdolność do samoregeneracji. W tym sensie możemy mówić o niedokończonej rewolucji i o doświadczeniach z tego niepowodzenia – doświadczeniach, które zaowocowały w sierpniu 1980 r. 

O tym chcemy rozmawiać 19 marca w Bibliotece przy Rajskiej.

19 marca 2014 r., Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie, przy  ul. Rajskiej 1, (sala 315, III piętro), godz. 18.00

Michał Paziewski, Grudzień 1970 w Szczecinie, Instytut Pamięci Narodowej, Szczecin 2013.