Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/aktualnosci/19473,Uniwersytet-w-panstwie-policyjnym-spotkanie-z-cyklu-Krakowska-Loza-Historii-Wspo.html
04.04.2026, 07:37

„Uniwersytet w państwie policyjnym” – spotkanie z cyklu „Krakowska Loża Historii Współczesnej” – Kraków, 10 października 2012

10.10.2012

Instytut Pamięci Narodowej oraz Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie zorganizowały spotkanie „Uniwersytet w państwie policyjnym”. W dyskusji na temat książki prof. Piotra Franaszka „Jagiellończyk”. Działania Służby Bezpieczeństwa wobec Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 80. XX wieku wzięli udział: Autor, Bronisław Wildstein oraz prof. Jan Woleński. Spotkanie prowadził Roman Graczyk.

Wyższe uczelnie były w PRL pod szczególnym nadzorem – tym bardziej Uniwersytet Jagielloński, a szczególnie w latach 80., czyli od powstania „Solidarności” do upadku systemu. Dzięki książce prof. Piotra Franaszka dowiadujemy się, jak przebiegała ta inwigilacja: jakie SB zastosowała środki, jak była poinformowana o sytuacji na UJ i jakie to przynosiło korzyści władzom politycznym.

Dziś, stawiając pytanie o ówczesną kondycję Uniwersytetu, nie możemy ominąć kwestii centralnej: na ile najstarsza polska uczelnia zachowała wtedy autonomię, w jakim stopniu była jawnie ograniczana, a w jakim była sterowana metodami operacyjnymi? Chodzi więc o to, na ile kontrola UJ przez komunistyczną policję polityczną była skuteczna. Ale także o to, jakie były postawy studentów i kadry UJ wobec tej kontroli, a w szczególności wobec prób nakłaniania do tajnej współpracy z SB. To pytanie o ethos uniwersytecki – zarówno w ujęciu historycznym (jak było?), jak i współczesnym (co z tego wynika dla dzisiejszej kondycji Uniwersytetu?).

10 października 2012 r., Wojewódzka Biblioteka Publiczna w Krakowie ul. Rajska 1,
sala 315, III piętro, godz. 18.00