Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/aktualnosci/191197,Wystawa-Samarytanie-z-Markowej-na-Plantach-w-Krakowie.html
03.03.2026, 13:50

Wystawa „Samarytanie z Markowej” na Plantach w Krakowie

Do 16 października 2023 r. w Krakowie na Plantach w pobliżu ulic Reformackiej i Dunajewskiego można oglądać wystawę „Samarytanie z Markowej” w języku polskim i angielskim. Ekspozycja prezentuje m.in. dokumenty i zdjęcia ilustrujące historię rodziny Ulmów oraz życie polskiej i żydowskiej społeczności Markowej. Ta sama wystawa stoi także w Tarnowie przy budynku starostwa powiatowego (do 16 października).

22.09.2023

Ekspozycja składa się z około 20 plansz, prezentujących m.in. dokumenty i zdjęcia ilustrujące historię rodziny Ulmów oraz życie polskiej i żydowskiej społeczności Markowej. Przedstawione zostały także realia okupacji niemieckiej w Polsce, podczas której każdemu, kto pomagał Żydom, groziła kara śmierci. Rozpoczynając opowieść od tragicznej historii rodziny Ulmów, autor opisuje kolejne przykłady ratowania Żydów w Markowej, gdzie Polacy ocalili życie 21 osobom. Ukazuje również skalę takiej pomocy w całym regionie. Wystawę zamykają dokumenty z procesu beatyfikacyjnego rodziny Ulmów oraz dyplom przyznający Wiktorii i Józefowi tytuł Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

Autorem wystawy jest zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr Mateusz Szpytma. Powstała ona we współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Podkarpackiego.

24 marca 1944 r. w okupowanej przez Niemców Markowej, małej wsi nieopodal Łańcuta., za udzielanie pomocy prześladowanym Żydom została rozstrzelana rodzina Józefa i Wiktorii Ulmów. Zginęło wówczas 17 osób – Polaków i Żydów. Jedyną „winą” Ulmów była chrześcijańska postawa miłości bliźniego. Jedyną „winą” ukrywanych Żydów była chęć przeżycia.

W 1995 r. Wiktorię i Józefa Ulmów zaliczono w poczet Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. W 2003 r. rozpoczął się ich proces beatyfikacyjny. 10 września 2023 r. w Markowej odbyła się beatyfikacja rodziny Ulmów.