Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

3 wrześnie 2023 r. w Trzebuni odbyła się uroczystość upamiętniająca mieszkańców wsi, którzy w 1958 r. wystąpili w obronie krzyży w salach lekcyjnych. W wydarzeniu uczestniczyła zastępca dyrektora krakowskiego oddziału IPN Cecylia Radoń.

Uroczystość rozpoczęła się od mszy w kościele parafialnym, której przewodniczył metropolita krakowski abp Marek Jędraszewski. Dalsza część odbyła się przed budynkiem Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej, gdzie nastąpiło odsłonięcie pomnika upamiętniającego uczestników wydarzeń z 1958 r. Cecylia Radoń odczytała list skierowany przez dyrektora Oddziału IPN w Krakowie.   

2-3 września 1958 roku mieszkańcy Trzebuni masowo sprzeciwili się zarządzonemu przez komunistyczne władze usunięciu krzyży z sal lekcyjnych tamtejszej szkoły. Wystąpienie, w którym wzięło udział kilkuset mieszkańców wsi zyskało miano „trzebuńskiej wojny o krzyże”. Pomnik odsłonięto w 65. rocznicę tamtych wydarzeń.

Upamiętnienie zostało sfinansowane przez mieszkańców Trzebuni, gminę Pcim, Szkołę Podstawową im. Konopnickiej w Trzebuni, Związek Podhalan Oddział Górali Kliszczackich w Trzebuni oraz Instytut Pamięci Narodowej.