Instytut Pamięci Narodowej - Kraków

https://krakow.ipn.gov.pl/pl4/1943-1944-niemiecki-odwet-na-p/187165,Niemiecka-zbrodnia-w-Posadzy.html
28.02.2026, 19:35

Niemiecka zbrodnia w Posądzy

22.06.2023

22 czerwca 1943 r. w miejscowości Posądza w pow. proszowickim funkcjonariusze niemieckiej policji kryminalnej i żandarmerii z Miechowa rozstrzelali prawdopodobnie siedmiu mieszkańców wsi, przede wszystkim członków rodziny Wierzbanowskich i Żmudów. W 80. rocznicę tej zbrodni dr Marcin Chorązki z krakowskiego IPN złożył kwiaty pod pomnikiem ofiar.

Zbrodnicza akcja była wynikiem donosu o rzekomym ukrywaniu Żydów, jednak Niemcy nikogo takiego w zabudowaniach nie odnaleźli, a za Żydów uznali przypuszczalnie pochodzącą z innego terenu i mieszkającą u Wierzbanowskich rodzinę Żmudów. Zastosowali jednak surowe represje połączone z rabunkiem dobytku rodziny Wierzbanowskich, co wpisywało się w realizowaną w tym czasie politykę terroru wobec małopolskiej wsi.

Zamordowani zostali: Maria Wierzbanowska, Stanisław Wierzbanowski, Katarzyna Żmuda, Teresa Żmuda, Zdzisław Żmuda, Teofil Nowak i nieznany bliżej mężczyzna o nazwisku Zębala. Wszystkich zagrzebano na rozkaz Niemców w pobliżu cmentarza parafialnego w Koniuszy (za jego ogrodzeniem), a następnie ekshumowano i pochowano na samym cmentarzu.